Israël en Hamas: woestijn wordt moeras

Wederzijdse bombardementen. Wanhoop en woede. Tanks. En vooral heel veel gewonden die door ambulances worden afgevoerd. Dat is wat we zien van het escalerende conflict in Gaza. Minder goed zichtbaar zijn de wurggreep waarin Gaza wordt gehouden (politiek, economisch, militair, cultureel) en de ontreddering na het neerkomen van een raket in Israël. We zien ook weinig van de vredelievende initiatieven aan beide kanten. En we komen evenmin te weten hoe mensen het volhouden om te leven in een situatie van permanente dreiging.

Overeenkomsten tussen conflictpartijen
Het prikkelende van conflicten tussen landen is dat de standpunten aan beide kanten heel divers kunnen zijn. Ondanks de behoefte aan eenheid, bestaan er interne meningsverschillen over de gewenste aanpak. En dat terwijl de posities van de beide partijen opvallend veel overeenkomsten vertonen! Aan beide kanten leven vurige behoeftes aan vrede en aan beide kanten bestaan daar sterke bezwaren tegen. Beide partijen zijn het erover eens dat de ander escalerende stappen zet en dat de eigen acties passende maatregelen vormen daartegen.

Eigen rechtvaardiging
De extreme elementen aan beide kanten het eens over iets heel belangrijks: het doen van een concessie moet ten koste van alles moet worden vermeden omdat dit gelijk staat aan capitulatie. En aan beide kanten wordt permanent gezocht naar rechtvaardiging van het eigen optreden, zelfs als dat volkomen uit de hand is gelopen. Bij dit conflict is er nog een opmerkelijke overeenkomst: de rechtvaardiging die van Palestijnse kant wordt gehoord voor het gebruik van geweld, deed mij wel eens denken aan de wijze waarop Joden die de verschrikkingen van de Nazi’s beschrijven, ook als ze die niet zelf hebben meegemaakt.

Geen 'eisen'
En het is juist die rechtvaardiging die dan weer aanknopingspunten biedt. Behoefte aan rechtvaardiging is volstrekt natuurlijk, normaal en reëel. Door begrip te tonen voor de rechtvaardiging van een conflictpartij, kun je goodwill verkrijgen die ervoor zorgt dat zo’n partij bereid is naar een verzoek te luisteren. Zo’n verzoek heeft natuurlijk pas zin als er een verstandhouding is bereikt en dan nog moet het met tact worden gedaan. Ik zal bijvoorbeeld geen petities ondertekenen die iets ‘eisen’. Ik zal dus niet eisen van Israël dat het stopt met het overhoop schieten van kinderen of het saboteren van de economie in Gaza. Noch zal ik eisen van Hamas dat het stopt met het afvuren van raketten als hagel en het gebruik van burgers als menselijk schild.

Verbittering of vrede?
Gevolg van geweld is dat de verhoudingen escaleren. Toenemende frustraties geven een steeds grotere verbittering en neiging tot wraak. Of ontstaat er juist steeds meer behoefte aan rust en vrede?

Woestijn wordt moeras
Israël is een land dat naast een geavanceerde wapenindustrie ook op andere terreinen voorop loopt. Het heeft een geraffineerd persbeleid ( zie bijvoorbeeld de onderstaande 10 regels) en het beschikt over technieken om woestijnen vruchtbaar te maken. Dat biedt nieuwe hoop.

In het midden oosten zijn ook na het ontstaan van de bijbel, de koran en de torah, na de opkomst van de profeten, wonderen gebeurd. De transformatie van woestijn tot moeras bewijst dat. Maar in figuurlijk opzicht komen we daarmee van de regen in de drup ... van de zandstorm in het drijfzand. Het is de hopen dat de dorst naar vrede wordt gelest en dat het perspectief daarop niet wegzakt als een mooie boom in drassige grond.

Indymedia: Tien regels voor de westerse media bij de berichtgeving over Israël.
(deze regels werden voorgelezen door Thomas Lepeltak in het programma Business Class op RTL 7).

Gezocht: respectvolle verhouding M/V

Op 9 februari is in Amsterdam het Godinnenspektakel. Op de website van dit evenement wordt in vriendelijke taal gesproken over de “derde emancipatiegolf” die voor vrouwen en mannen voordeel zal brengen. Toch zijn er bijna uitsluitend vrouwelijke sprekers en er is korting voor studerende moeders. Blijkbaar wordt weinig verwacht van ervaringsdeskundigheid van vaders die zonder partner kun kinderen opvoeden, terwijl juist zij een prima bondgenoot zouden kunnen zijn. Ik heb de indruk dat het zoals gewoonlijk vooral gaat over wat mannen hadden moeten doen of zouden moeten doen en niet over wat vrouwen kunnen doen of willen doen.

Mannen kunnen winnen
Wel zie ik sporen van vernieuwing. Dat mannen veel te winnen hebben bij emancipatie denk ik al heel lang, maar ik hoor nu voor het eerst dat er Godinnen bestaan die het daarmee eens zijn. Tot nu toe heb ik namens het feminisme bijna uitsluitend de volgende redenering gehoord als het ging over de positie van mannen:

• "emancipatie gaat over macht"
• "mannen moeten macht afstaan"
• "dat willen ze niet"
• "dus zijn ze tegen emancipatie"
• "dat kan (uitsluitend) worden veranderd door mannen te minachten en te beschuldigen"
• "als dit niet helpt constateren we dat mannen onrechtvaardig en onhandelbaar zijn"
• "we zijn daar woedend over"
• "deze woede uiten we door het minachten en beschuldigen te intensiveren"
• "we zeggen niet dat we kwaad zijn, we zeggen dat we vol empathie een dialoog met mannen proberen te voeren"
• "en we zeggen dat dit niet lukt omdat mannen het niet kunnen of niet willen of gewoon niet doen"
• "het maakt niet uit wat we zeggen, als het maar verwijtend is"
  
• "zolang mannen het verwijt niet tegenspreken, is het waar"
• "mocht een man wel reageren, dan maken we hem een nieuw verwijt, net zo lang tot hij zijn mond houdt"
• "wie verlegen zit om verwijten, hoeft alleen maar te zeggen dat mannen helaas mannelijk zijn, dus: dom, gewelddadig, egoïstisch, onvolwassen, seksbelust kortzichtig, ongevoelig, niet-communicatief, onnadenkend en/of ontrouw".

Emotioneel kwetsbaar
Doordat mannen zich hier nauwelijks tegen verweren, laten ze toe dat de verwijten steeds scherper worden. Mannen zijn zich meestal niet bewust van deze boodschappen, omdat ze de impliciete signalen niet goed weten te interpreteren. En als de boodschap wel doordringt, worstelen ze met hun houding. Ze voelen zich emotioneel kwetsbaar en ze weten dat ze daarbij niet zo stevig in hun schoenen staan.

Touwtrekken
Zo ontaardt de verhouding tussen mannen en vrouwen in een partij touwtrekken. Waarbij vooral aan één kant word getrokken met de hakken stevig in het zand. Er komt geen dialoog op gang en dus worden de voordelen van emancipatie voor mannen en vrouwen niet duidelijk:

• emancipatie is primair een proces van persoonlijke groei
• mannen kunnen ervan genieten om voor kinderen te zorgen
• ze kunnen dat ook heel goed (dat schijnen alleen onderzoekers te weten)
• voor het verdelen van huishoudelijke klussen kan best een eerlijke oplossing worden gevonden, als daarbij ook de taken worden meegerekend die traditioneel aan mannen worden overgelaten
• ditzelfde geldt voor andere vraagstukken die terecht door het feminisme zijn aangezwengeld, zoals arbeidsvoorwaarden (salaris en loopbaanperspectief) en maatschappelijke waardering voor waarden en activiteiten die traditioneel vrouwelijk zijn.

Goden en godinnen
Positief is dat duidelijk wordt dat mannen voordeel hebben bij emancipatie . Daarnaast is het fijn om te weten dat ik als man welkom ben op het Godinnenspektakel, maar ik reken mijzelf niet tot de godinnen. En ik behoor volgens de organisatoren evenmin tot de goden, anders zouden ze een andere titel voor de bijeenkomst hebben bedacht. Door erbij te zijn zou ik aanvaarden dat ik tot het voetvolk behoor, dat is een beetje vervelend want ik wil graag gelijkwaardig zijn (wat het feminisme officieel ook nastreeft).

Godenspektakel
Ik ben trouwens benieuwd wat er zou gebeuren als mannen op het idee komen om een Godenspektakel te organiseren, waar vrouwen welkom zijn. Zouden ze komen? Ik denk het niet, ik denk dat er een storm van protest opsteekt. ‘Dit is het zoveelste bewijs dat mannen overmoedig, machtsbelust en oppervlakkig zijn.’

Excuusguus
Er is een mannelijke spreker, maar ik denk dat die het risico loopt in de rol te worden gedrukt van Excuusguus. Ik denk dat het ondanks alle goede bedoelingen weer zo’n manifestatie wordt waarin veel over mannen gepraat wordt, maar niet met mannen. En ik heb niet het gevoel dat ik daar wat aan heb of dat anderen (M/V) er iets mee opschieten als ik luister of een bijdrage lever.

Links

• website Godinnenspektakel
• website Hein Pragt, met prachtige observaties over de verschillen M-V
• een meer humoristische artikel over dit onderwerp is mijn blog Versieren van vrouwen - feest voor feministes
• het blog Een evenwichtige genderverhouding - gedachten & gedrag gaat meer over de praktijk
• het blog MisVerstanden rond gelijkwaardigheid gaat over wederzijds respect en waardering.

Lang leve Ad Bos

Het NOS-journaal toont vandaag hoe het Ad Bos is vergaan, op de dag van zijn vrijspraak. Eerst nog even wat eten, dan op weg naar het Paleis van Justitie in Den Haag, waar de camera niet in de rechtszaal mag, bij de uitspraak van het Gerechtshof. Opgewekt reageert hij na afloop op de vrijspraak.

Van berusting naar apathie
Maar hij ziet er niet meer zo goed uit. Zijn gezicht is dikker en vooral matter geworden. Altijd heb ik een twinkeling in zijn ogen gezien, een soort van verwondering over wat hem is overkomen, die werd vermengd met berusting. Nu lijkt het alsof de berusting de overhand heeft gekregen en is ontaard in een soort apathie.

Ambtelijke machine
Hij zegt nog altijd trots te zijn op wat hij heeft gedaan. Maar zijn ogen spreken een andere taal, hier staat een gebroken man, de ambtelijke machine heeft hem klein gekregen. Al weet hij het zelf nog niet. En al blijf ik hopen dat ik het niet goed gezien heb, ik gun deze man een grote dosis levensplezier.

Oltmans en Hirsi Ali
Wat die ambtelijke machine bewoog, is niet rationeel te begrijpen. Er zijn in de loop der tijd nog meer voorbeelden geweest van figuren die door het brengen van een ongewenste boodschap in het nauw kwamen. Zoals Willem Oltmans, die door zijn opvattingen over Nieuw Guinea door toenmalig minister Luns in de ban werd gedaan en pas na vele, vele jaren procederen acht miljoen schadevergoeding kreeg. Ayaan Hirsi Ali maakte furore, maar conformeerde zich niet aan het politieke systeem en toen bleek dat ze had gelogen over haar echte naam, werd dat een stok om de hond te slaan.

Oprecht en onterecht
En er is nog een recent voorbeeld. De opvattingen van Geert Wilders over de islam, zijn destructief en gebaseerd op onterechte angst. Maar ik ervaar zijn motieven als oprecht, in tegenstelling tot degenen in het politieke establishment die weliswaar reële opvattingen over de islam hebben, maar die Wilders proberen klein te krijgen, ten koste van alles. Bij hen heeft hij zich door zijn litanie onmogelijk gemaakt, met als gevolg dat hij in een veel te laat stadium werd beveiligd. Het is goed afgelopen, maar de taferelen die zich aftekenden rond de weigering van het kabinet Balkenende III om adequate maatregelen te nemen, waren even zorgwekkend als treurig. De indruk ontstaat dat er niets is geleerd van de gang van zaken rond Pim Fortuyn.

Onecht en onrecht
En dan is er, naast vele andere klokkenluiders zoals Fred Spijkers en Paul Schaap, dus nog Ad Bos. De man die vele keren zijn nek uitstak en misdrijven aan de kaak stelde. De man die de Nederlandse staat miljarden euro's bespaarde voor bouwprojecten toen hij de meerkosten wegens concurrentievervalsing werden uitgebannen. De man die aanvankelijk door Justitie niet werd gehoord, ook al stapelden de bewijzen zich op. De man die vervolgens wel door Justitie werd gehoord als getuige, waarna hij tot verdachte werd gebombardeerd en zijn verklaring tegen hem werd gebruikt. De man die uit armoede in een camper woont omdat geen enkele werkgever of politicus de moed heeft hem in dienst te nemen, al staan zijn integriteit en maatschappelijke loyaliteit buiten kijf.

Fooi als dank
Ik ben niet in de positie dat ik hem in dienst kan nemen. Als ik geld had zou ik een donatie doen, maar ik weet niet waar ik dat geld naartoe kan sturen. Wat ik wel kan doen is Ad Bos publiekelijk steunen, het is jammer dat dit niet massaal gebeurt. Als de Nederlandse bevolking een kanaal heeft om te laten zien dat ze hem dankbaar is en achter hem staat, zou hem ongetwijfeld goed doen. Dat is misschien wel belangrijker dan de vele miljoenen aan schadevergoeding die hij, net als Oltmans, uiteindelijk wel zal krijgen. Als een fooi voor al het geld dat de staat heeft bespaard dankzij zijn moed.

Les voor de politiek
En er is nog een belangrijk effect te verwachten van deze publieke steun. De politiek leert dat de burgers van Nederland dit niet pikken. Eeuwen geleden was het een gewoonte van autoritaire heersers om brengers van een ongewenste boodschap te vermoorden. In een democratie mag zoiets niet getolereerd worden. De politieke cultuur om dergelijke signalen te ontkennen als zijnde ongewenst, moet veranderen. Het zou de politiek sieren als ze dankbaar zijn dat burgers moed, daadkracht en kennis gebruiken om het bestuur van de samenleving beter, efficiënter en rechtvaardiger te maken.
______________
Naschrift 23 juli 2010
Vanavond was in het tv-programma 1Vandaag een uitgebreide reportage over Ad Bos. Ik zie nu nog steeds een soort verbijsterde berusting in zijn ogen, maar toch ook (weer) minzame verwondering en relativeringsvermogen. Zelfs nu de Hoge Raad heeft besloten dat Bos toch weer kan worden vervolgd. Hij blijft er rustig onder. Ik merk dat mijn bewondering voor hem steeds groter wordt. Er komt een nieuw blog over hem, dat is zeker.

Enkele websites over klokkenluiders:
Klokkenluider Online
SDN over klokkenluiders
Tips voor klokkenluiders van FNV
Klokkenluider.tv, website van het tv-programma Zembla (met een speciale pagina met namen van bekende klokkenluiders)

Visie en ondernemerschap - voortraject van de Vlerick Award

04.00u Vertrek uit Rotterdam
Vroeg op weg met Ton Kuik, deskundige op het gebied van besluitvorming. Hij levert de technische ondersteuning bij de verkiezing van de winnaar van de Vlerick Award voor ondernemerschap. Ik ben er vandaag bij als verslaggever.

06.45u Hemelse sfeer
De auto staat stil voor de poort van Vlerick Management School in Gent. Terwijl we uitladen piept een tram door de Vlaanderenstraat, in de richting van het monumentale stadhuis. De duisternis achter de omliggende gebouwen maakt langzaam plaats voor een blauwe gloed. Het belooft een heldere dag te worden.

07.05u Vormen tekenen zich af
We installeren de apparatuur in de kapel van dit voormalige seminarie. Het middenschip wordt gemarkeerd door vier pilaren van waarop vier heiligen neerkijken op het gewoel. In het midden van dat vierkant staat een even vierkante tafel. Niettemin zal daaraan een rondetafelgesprek plaatsvinden tussen drie hoogleraren, onder leiding van Frederic Delaplace van De Tijd en ondersteund door Ton Kuik van Bizi Producties. Perfect rond is wel de rails die wordt aangelegd om de tafel heen, waarop een cameraman zal rijden die het gesprek filmt. Dit gebeurt door audiovisueel bedrijf AcTVty.

7.15u Checks en kabels
Vijf mensen van AcTVty zijn vol in de weer met de aanleg van apparatuur. Ton Kuik installeert zijn pc’s met stemsoftware. Alle knopjes, metertjes, led’s en kabels worden verbonden, bekeken en gecheckt. Het parket op de vloer wordt tegen krassen beschermd met kleine stukjes tapijt onder de dwarsliggers van de rails. Niemand merkt dat enkele meters hoger, het orgel van de kapel een stilteconcert geeft. Zes koppen koffie op tafel stonden al enige tijd hun sfeervolle geur te verspreiden. Langzaam ontstaat het besef dat ze er vooral staan om opgedronken te worden.

7.20u Geur en kleur
Glas-in-loodramen met prachtige kleuren en boogjes bovenaan, laten steeds meer licht door. De koffie is op, er wordt weer druk gesjouwd. Wat niet functioneel is, wordt uit het zicht geplaatst: de opnames mogen geen storende elementen bevatten. Zo worden in een hoek twee biechtstoelen benut voor het verbergen van tassen en jassen. De heiligen in het middenschip, zien minzaam toe op het gedrang. Alsof ze in afwachting zijn van de hoogleraren ... alsof die bij hen te biecht zullen gaan.

8.00u Discussie
De vier heiligen in het middenschip van de kapel hebben al tweeduizend jaar een missie en dat geldt tegenwoordig ook voor ondernemers. Zeker de vier ondernemers die nu genomineerd zijn, anders zouden ze geen hoge ogen gooien bij de Vlerick Award 2008. “Het succes van een bedrijf mag niet alleen niet worden afgemeten aan de aandeelhouderswaarde, ook de andere stakeholders mogen daarover oordelen en uiteindelijk de samenleving als geheel”, zegt Hans Crijns. “Ondernemerschap is nodig om bedrijven tot groei te brengen en de samenleving tot bloei. Ondernemers zien kansen, terwijl managers vooral goed zijn in het efficiënt beheren van resources en leiders een team weten te inspireren. Deze vier genomineerde beschikken over een zeldzame combinatie van zowel ondernemerschap als management en leiderschap.”

Marion Debruyne ziet ondernemerschap vooral in gedrevenheid en het kunnen omgaan met continue verandering: “Een oorspronkelijk idee moet steeds aangepast worden aan een nieuwe realiteit. Om een bedrijf groot te maken moet je manager, ondernemer én leider zijn.”

“Alle genomineerden opereren in markten waar kleine verschillen aan input uiteindelijk een groot verschil in resultaat uitmaken”, vult Dirk Buyens aan. “Het motiveren van mensen lukt niet door een goede baas te zijn, maar primair door ze te betrekken bij een goede zaak.”

10.30u Voorbereiding
Na afloop van het rondetafelgesprek bespreekt de organisatie van de Vlerick Award 2008 de laatste voorbereidingen van de uitreiking op 12 april. Aan tafel: Frederik Delaplace van De Tijd, Martine Dykmans van Vlerick Alumni, Abe Wouters en Els Dekoninck van AcTVty plus Ton Kuik van Bizi Producties. Alles wijst erop dat het een spannende bijeenkomst gaat worden. Nadat eerder een publieksjury via internet over de genomineerden heeft geoordeeld, deed een vakjury dat. En uiteindelijk beslist de zaal mee via draadloze stemkastjes.

Het is van belang dat de genomineerden een krachtig profiel krijgen. Dit wordt onder meer gestimuleerd door ze tegelijk met de zaal te laten stemmen over een aantal stellingen. Ze nemen dus al een standpunt in voordat de uitslag van de zaalstemming bekend is en zullen daarna in de gelegenheid worden gesteld hun mening te geven over de stellingen. Deze worden ondergebracht in dilemma’s, zodat er heldere keuzes uit komen.

De voorbereiding gebeurt tot in de puntjes ... de puntjes op de i. Soms zelfs letterlijk: de formulering van iedere stelling moet duidelijk zijn en aanzetten tot discussie. De uitslagen van de stemmingen moeten snel beschikbaar komen, zodat de zaal geboeid blijft. Frederik Delaplace is als journalist weliswaar gewend vragen te stellen en discussies te leiden, maar hij moet als presentator in staat gesteld worden het overzicht te behouden in de wirwar van informatie die over de zaal heen komt.

De stellingen worden voorgelezen en geprojecteerd op een groot scherm. De ervaring leert dat het lezen daarvan ongeveer tien seconden duurt, dan is nog minstens twintig seconden nodig voordat alle stemmen zijn uitgebracht. Om deze tijd te overbruggen wordt besloten tot het spelen van een muziekje dat langzaam zachter wordt bij het sluiten van de stemming. Omdat bij de Vlerick Award nog geen ervaring is opgedaan met interactief stemmen, pleit Ton Kuik verder voor anticipatie op onverwachte verwikkelingen. Hij heeft bijvoorbeeld in eerdere bijeenkomsten meegemaakt dat sprake was van meerdere winnaars met een gelijke score.

17u Zeezicht
De laatste etappe van de dag is Kursaal Oostende, waar de uitreiking plaatsvindt op 12 april. Die avond zullen de duizend beste plaatsen in de zaal worden bezet door Alumni van Vlerick en andere aanwezigen. Maar het is nog lang niet zover. Door een labyrinth van gangen komen we uit bij het podium. Een team van wel tien inspiciënten is bezig het toneel in te richten voor een uitvoering door een beroemd flamencogezelschap.

Er beweegt van alles op en rond het podium. Lampen draaien als robotarmen in allerlei richtingen. Stellages worden aangebracht, decordoeken opgehangen, instructies geroepen. De zaal toont een pad dat schuin naar boven meandert, langs een spoor van groene ledlampjes in de vloer. Wie vanaf het balkon naar het podium kijkt, ziet een nog incompleet decor, daarboven een balustrade met ramen en daarachter de Noordzee. Kursaal ligt dus pal aan de kust in deze badplaats. Dat kan niet ver zijn van de plek waar binnenkort de as van de onlangs overleden Hugo Claus wordt verstrooid.

Maar plaats voor poëzie en tragiek is er niet. Bij het testen van de stemkastjes ontstaan problemen. Een laptop-pc meldt de aanwezigheid van maarliefst negen draadloze accesspoints. De meeste daarvan dienen voor dataverkeer van wifibezitters en een enkele voor het bestelsysteem van de horeca in het pand. Het kan zijn dat ook het drukke radioverkeer in de nabijgelegen haven roet in de ether gooit. Zeker is wel dat op de avond van de uitreiking (een zaterdag) de storing niet erger zal zijn dan op dit moment. Alle types stemkastjes worden uitgetest vanaf diverse plekken in de zaal, ze zijn gelukkig niet allemaal onderhevig aan de draadloze kakofonie. Abe Wouters en Ton Kuik bespreken welke types goed functioneren.

Het is tijd voor vertrek. Nog even een blik op de zee. Boven de groen golvende horizon hangen grote plukken blauw. Het is winderig en bepaald niet warm. Maar de hemel, die zich al heel vroeg openbaarde, heeft stand gehouden en zorgt nog steeds voor een helder zicht. We kijken terug op een vermoeiende dag en vooruit naar een veelbelovende uitreiking.

Ton Kuik (Bizi Producties)
Vlerick Award

(deze Robservatie is geschreven in april 2008)

Bedankt, George W.

Wat krijgt je als je Saddam Hoessein optelt bij Osama bin Laden? Volgens George W. Bush is de uitkomst zo ongeveer het stuur waarmee de as van het kwaad wordt bediend.

Zware beschuldigingen
Maar als je gewoon de klanken samenvoegt, dan zou de uitkomst kunnen zijn: Barack Hussein Obama. Hoe is het mogelijk dat iemand met deze naam president van de VS wordt? Terwijl hij wordt bestookt met beschuldigingen als zou hij een 'terroristenvriend' zijn, een socialist en een moslim. Er zijn heel wat Amerikanen voor wie het niet uitmaakt welke van deze drie klopt, het is allemaal even erg. De beschuldiging dat hij niet eens het Amerikaanse staatsburgerschap bezit komt volgens Wikipedia van een partijgenoot die de kanditatuur van Hillary Clinton steunde.

Dit alles is door de realiteit terzijde geschoven. Obama krijgt nu de kans zich waar te maken en beschuldigingen te ontzenuwen.

Reagan en Rove
Ik zeg niet dat Osama bin Laden en Saddam Houssein er hoge ethische standaarden op na houden, maar het was al veel eerder duidelijk geworden dat ze niet samen een 'as van het kwaad' vormden. Ze hadden grote religieuze meningsverschillen, ze zaten dus niet auto's die dezelfde kant op reden, laat staan dat de assen met elkaar verbonden waren. De uitdrukking kwam trouwens van Karl Rove, de spindocter van Bush, wat twijfels voedde over het waarheidsgehalte . Zoals Ronald Reagan de uitdrukking 'evil empire' (de Sovjet Unie) nodig had om draagvlak te scheppen voor zijn defensiebeleid, zo had vader Bush de eerste golfoorlog nodig en zo had zijn zoon voor de wielen van het kwaad een as nodig die door Rove was (uit)gevonden.

Groter dan Kennedy
Daags na de verkiezingen besprak ik met kameraad Karel, waarmee ik regelmatig de wereldproblemen oplos, hoe de overwinning van Obama te verklaren was. We vergeleken hem met Kennedy. Toen zei een van ons 'hij is groter dan Kennedy' en de ander beaamde dat. Maar is dat genoeg voor de overwinning, bij een Amerikaans volk waar grote weerstanden bestaan tegen alles wat zelfs maar riekt naar progressief, zwart of islamitische komaf?

Te danken aan wanbeleid
McCain heeft fouten gemaakt in zijn campagne, terwijl die van Obama zo goed als feilloos verliep. Maar ik denk dat de overwinning bovenal is te danken aan George W. Bush. Door zijn beschamende optredens en doldwaze maatregelen werd de roep om verandering tot enorme hoogte opgestuwd. Voor wie nog twijfelde, gaf hij dit najaar het laatste zetje door het verwaarlozen van de economische recessie. Zonder dit wanbeleid was het Obama niet gelukt.

Armoede politiek gecorrigeerd

Armoede is onrecht! Dat is een favoriete uitspraak van politici, kerkleiders, en anderen die zich laten voorstaan op hoge ethische principes. Van de katholieke Hugo Chavez tot de islamitische Ghaddafi en de nog resterende lieden met sympathie voor de praktijken van regimes in het voormalige Oostblok. Plus een grote massa aan goedwillenden daar tussenin.

Goed bedoeld
Het is heel politiek correct om armoede onrechtvaardig te noemen. Als je er van de buitenkant tegenaan kijkt kan dat heel positief bedoeld zijn, het is in elk geval beter dan roepen dat armoede niet bestaat. Maar als je er zelf in zit, dan is het gewoon akelig. Je moet het hoofd boven water houden, de eindjes aan elkaar knopen. Niet je verstand op nul en je blik op oneindig, maar te midden van alle onzekerheid en dreigende paniek, je verstand paraat houden en je blik richten op morgen. Of alleen op vandaag, zodat je tenminste wat te eten hebt. En tegelijk je tanden op elkaar zetten om de moed erin te houden, terwijl je weet dat de realiteit niet moedgevend is. Vechten voor je leven, terwijl je weet dat je kwetsbaar bent. Met je rug tegen de muur (fysiek en emotioneel) speel je een soort simultaan schaakpartij, op leven en dood.

Armoede als eigen ervaring
Schrijven over armoede ter gelegenheid van Blog Action Day is een goede zaak. Maar degenen die schrijven zijn niet degenen die armoede aan den lijve ondervinden, anders hebben ze vermoedelijk geen pc en tijd om een blog te schrijven. Ze kunnen dus heel veilig en politiek correct hun terechte verontwaardiging bezingen.

Van mij mag Blog Action Day volgend jaar weer armoede als thema hebben. Maar dan beschreven vanuit het perspectief van degenen die armoede ondervinden. Want ook al zullen sommigen (velen) niet in staat zijn hun eigen bericht op internet te plaatsen, dat is nog geen reden om ze niet aan het woord te laten. Als ik mee doe, beloof ik een iemand die armoede heeft te adopteren, al is het maar voor één dag.

Vragen voor een interview
Ik spoor hem/haar op en maak een afspraak te voor de bewuste dag. Stel hij heet Charlie, ik vraag hem:

• wat heb je meegemaakt de afgelopen 24 uur?
• hoe voel je je?
• heb je te eten en te drinken de komende 24 uur en wat hoop je in die tijd te doen?
• wat zijn je dromen voor de toekomst?

Tussen Rotterdam en Nairobi
Ik verwerk dat tot een tekst voor een blog. Of ik regel een toetsenbord waarop Charlie dat zelf intikt. Ik maak een foto van hem en plaats het geheel op een speciale website die voor deze dag is opgezet.

Die website gaat een pracht van een mozaïek vertonen. Een bewoner van een slum in Nairobi staat tussen een dakloze uit Rotterdam en een aan lager wal geraakte alcoholist in een Russisch dorpje. Dankzij degenen die hun ervaringen melden en degenen die dat indien gewenst faciliteren met wat technische en verbale ondersteuning. Ik weet zeker dat het een verzameling wordt met pracht en kracht, kleur en geur, passie en compassie.

Minder vrijblijvend
Daar wordt de wereld rijker van. Wie vroeger met een boog om signalen van armoede heen liep, maakt die boog misschien wat kleiner en wie tot nu toe armoede als onrecht affichereerde, doet dat hopelijk wat minder ´makkelijk´. Misschien ook, door al die groeiende inzichten, onstaat er behoefte aan beter beleid en handelt de politiek .... correct, door woorden om te zetten in daden.

Dubbelganger doordringt pantser

“Nederland is een verkeersplein aan de Noorzee”, zei Hans Dorrestein. “En de pizzakoeriers rijden zo hard dat ze eerder koud zijn dan de pizza’s.” Toen was verkeersveiligheid nog een van de voornaamste problemen, tegenwoordig gaat het alsmaar over veiligheid tegen aanslagen. Sinds de moord op Fortuyn rijden politici in gepantserde wagens.

Armgebaar wekt woede
Toch is dat niet waar, merk ik op een soort subplein. Via het Jaarbeursplein in Utrecht, ben ik op weg naar het station. Een studente met een fiets kruist mijn pad, ik laat haar voorgaan met een armgebaar en word ingehaald door een bozig kijkende heer. Blijkbaar neemt hij me kwalijk dat hij heeft moeten inhouden. Zodra ik hem aankijk wendt hij zijn blik weer af en loopt ietwat in elkaar gedoken verder.

Grote gelijkenis
De kop staat ergens op mijn netvlies. Waar ken ik die van? Donker haar met scheiding in het midden, krachtige ogen onder borstels van wenkbrauwen, achter een metalen bril. Zou dit werkelijk Maxime Verhagen kunnen zijn, onze minister van Buitenlandse Zaken? De gelijkenis is overweldigend.

Soeplesse in een sportjas
Hij heeft een rap tempo, ondanks de schichtig opgetrokken schouders. Soepel zwaaiend met zijn bovenlijf beklimt hij de trap, ik sta op de volle roltrap. Niemand om me heen heeft in de gaten dat de man daarboven met de rode sportjas, een bekendheid is. Er steken weliswaar zwarte broekspijpen onderuit, voorzien van een scherpe vouw, maar die felrode kleur trekt alle aandacht. Als ik boven ben is er niets meer van hem te zien.

In het wild lopend
In de stationshal zie ik hem bij een snackbalie. Zou hij van pizza houden of patat? Even later loopt hij weer zwaaiend met zijn romp, door naar zijn trein. Nederland is meer dan een verkeersplein, het heeft een station. Het is eigenlijk een dorp. Waar in het buitenland politici zwaar worden bewaakt, lopen ze hier in het wild rond.

Tenzij dit niet onze minister was. Maar dan kan hij zich heel gemakkelijk voor hem uitgeven. Dat is een veiligheidsprobleem waartegen gepantserde wagens niet bestand zijn.