Robservaties persoonlijk

Waarom ik stem op Spekman

2011-11-24T02:22:00.008+01:00

Wie weet ga ik stemmen op Hans Spekman. Niet voor de Tweede Kamer, wanneer die weer wordt gekozen is nog niet bekend. Het gaat om de verkiezingen voor het partijvoorzitterschap. Hoe kom ik daartoe?

Klik op de link in deze alinea
voor de reportage van RTV Rijnmond.

Na afloop van het PvdA-voorzittersdebat, vanavond in Rotterdam, raakte ik aan de praat met kandidaat Hans Spekman. Hij vond mijn feedback dat hij te veel praat over onrecht en te weinig over visie heel vervelend en was het er totaal niet mee eens. Ik bood aan een paar tips te sturen, hij zei die met belangstelling te zullen lezen en ik denk dat hij het meende. Omdat hij bij herhaling zegt ‘recht voor zijn raap’ te zijn, besloot ik die feedback maar gelijk op mijn blog te zetten. Dan kan iedereen het lezen en desnoods commentaar geven.

Wat ik goed vind aan Spekman
Uit zijn optredens in de media kreeg ik al die indruk, maar nu ik hem zonder montages heb gezien weet ik het wel bijna zeker: hij is eerlijk. Zijn verbale uitspraken en zijn non-verbale optreden vertellen me samen dat hij hoge morele standaarden heeft. Hij weet deze ook te combineren met het bereiken van resultaten. Dat is niet vanzelfsprekend: heel veel politici, net als veel managers, komen op beide fronten niet ver. En is dat wel het geval, dan wordt vaak maar één van beide kanten ontwikkeld en gebruikt. Moreel verantwoorde idealisten schrijven plannen die het stadium van de droom niet voorbij komen en degenen die voor resultaat gaan doen denken aan beleidsbulldozers zonder stuur.

Bovendien ervaar ik dat Spekman op een frisse manier naar de wereld kijkt en niet aarzelt om met onconventionele oplossingen te komen. In dat kader doet hij me wel eens denken aan wijlen Jan Schaeffer, de Amsterdamse banketbakker die het schopte tot staatssecretaris voor Volkshuisvesting en wiens meest markante uitspraak was “In gelul kun je niet wonen.”

Wat me stoort
Waar ik moeite mee heb is dat de moraliteit van Spekman snel ontaardt in het scheppen van kampen ‘goeden’ en ‘slechten’. Het onrecht tiert welig, machteloosheid heerst alom en wantoestanden kunnen alleen worden gestelpt door te spreken van kwade intenties. Althans dat is hoe ik sommige van zijn uitspraken ervaar. Ik denk zelf niet dat onrecht steeds maar weer voortkomt uit negatieve intenties van één betrokken partij. Oorzaken van machtsongelijkheid kunnen ook liggen in bijvoorbeeld: tradities, onwetendheid of gebrek aan initiatief van de ‘slachtoffers’.

Misschien is hij vanuit zijn integriteit zo gefocust op de inhoud, dat hij de vorm vergeet. Natuurlijk gaat het in de politiek uiteindelijk altijd om de inhoud en als de vorm teveel accent krijgt, dan vieren de oneliners hoogtij, verpakt in gladde praatjes en misleidende montages. Maar de vorm blijft wel het voertuig voor de inhoud. Zonder vorm word je niet gehoord en kun je dus niemand overtuigen, zoals iedere politicus graag wil. Daarvoor moet je de taal spreken van je publiek en die taal is deels een belevingswereld.

Wat ik hem adviseer
Ik denk dat Spekman er goed aan doet de problemen die hij benoemt meer systematisch te beschrijven:

wat is de huidige situatie?
Zo veel mogelijk met feiten, dus minder oordelend. Ieder oordeel schept twijfels plus de kans dat toehoorders afhaken omdat ze er (nog) niet in kunnen meegaan. Natuurlijk is het niet verkeerd om over situaties een mening te hebben met de nodige emotie (bijvoorbeeld compassie voor benadeelden), maar dan wel als conclusie op basis van feiten.
wat zijn oorzaken?
Zoek de oorzaak niet bij één omstandigheid of de intenties van één bepaalde partij. Meestal zijn meerdere betrokkenen verantwoordelijk. Wie zich slachtoffer voelt heeft natuurlijk recht op hulp en aandacht, maar kan zelf ook actie ondernemen.
wat is je doel?
Wat is de gewenste situatie, het eindresultaat dat je nastreeft? Op welke termijn? Hoe kunnen we zien of dit bereikt is? Waarom is dit resultaat belangrijk? Voor wie?
wat zijn de middelen?
Welke maatregelen zijn nodig om de brug te slaan van de huidige naar de gewenste situatie? Hoe waarschijnlijk is het dat deze set maatregelen effectief is?

Hoofd en hart
Als Spekman dit meer doet, zonder zijn bevlogenheid op te geven, zal hij wat mij betreft tien keer meer overtuigingskracht hebben. Voor de zekerheid: deze aanpak is niet strijdig met idealisme, zoals hoofd en hart ook niet strijdig zijn, maar aanvullend. Omdat Spekman erin slaagt om ethiek en resultaten in balans te houden, denk ik dat dit hem ook lukt.

Kunnen ze het niet samen doen?
Een voorzitterstrio is wel een erg creatieve oplossing, zo ver zijn we in de politiek helaas nog niet. Het is natuurlijk wel jammer dat het kiezen van één persoon, kan worden opgevat als een negatief oordeel over de andere kandidaten. Ik ken kandidaat René Kronenberg als iemand met een grote mate van welgemeende tact, die tot uiting komt in warme belangstelling en een goede sfeer. Hij heeft ook een sterk tactisch inzicht en een wonderbaarlijk overlevingsinstinct. Van Piet Boekhoudt heb ik ontwapenende nuchterheid ervaren, gekoppeld aan een passie om te motiveren. Ik acht hem in staat om kennis van leden en niet-leden te bundelen tot een goede koers die gedragen wordt en uitvoerbaar is.

Trouwens, het is allemaal onder voorbehoud. Zolang ik nog niet heb gestemd, kunnen er nog nieuwe feiten opdoemen die mij van mening doen veranderen. Maar dat spreekt vanzelf.

En nu?
Minder vanzelfsprekend is of de Spekman en de rest van de PvdA ook echt iets gaan doen met mijn adviezen. Misschien moeten de oude fouten nog vaker worden herhaald voordat het leereffect optreedt. Er gloort wel enig licht aan de horizon. Kamerlid Mariëtte Hamer heeft mijn ideeën overgebracht aan Ruud Slotboom. Naar verluidt is die hoofd Communicatie van de TK-fractie en er zijn indicaties dat hij mij binnenkort belt.

Links
Enkele van mijn eerdere blogstukken over de PvdA:

Wees ‘woest’

2011-10-20T16:49:00.011+02:00

De les van een codocent op hoge poten

Als ik vanaf nu meer zelfvertrouwen krijg, dan is dat mede te danken aan Beer en Tété. Dat ik erachter kwam gebeurde niet tijdens een goed gesprek bij een glas wijn, maar door een stukje te wandelen, zorgvuldig te reflecteren en te luisteren naar de feedback van docenten en medecursisten. Beer en Tété behoren daartoe niet, dat zijn meer codocenten die non-verbaal spreken. Het zijn honden waarmee ik een opdracht deed, tijdens een dag bij Hondenspiegel in Doorn, het trainingsbureau van Corinne Vallinga en Daniel van Gelooven.


Beer laat zich aaien met zijn rug naar me toe, hij voelt zich kennelijk veilig.

Beer is mijn maatje tijdens de ochtendsessie. Hij is vier jaar en gedraagt zich aan de riem van drie meter een beetje ruig. Ik maak me zorgen of hij in de trainingszaal geen koffiemokken zal omstoten en dat is gelijk de eerste valkuil. Corinne vertelt me dat zij daarvoor verantwoording neemt, het is puur mijn taak om contact met Beer te leggen. Dat gebeurt met wisselend succes, het ene moment komt Beer hollend naar me toe en dan rent hij dan weer weg om in de kring te gaan rondsnuffelen. Uiteindelijk komt hij met zijn rug naar me toe vlak voor me liggen. Terwijl Daniel een foto maakt, noemt Corinne dit een groot compliment: “Beer is een macho die niet zo maar het contact in stand houdt. En hij vertrouwt je.”

Zachter
Tijdens de nabespreking hoor ik dat mijn gezichtsuitdrukking zachter en opener is geworden. Dat is me vaker verteld, maar ik weet nooit hoe het eruit ziet. Ik vraag of er opnieuw een foto kan worden genomen, maar dat geeft enige hilariteit omdat mijn gelaat blijkbaar geneigd is in de oude plooi terug te keren. Loslaten is het motto: vertrouwen dat ik tevreden zal zijn over het resultaat, zonder te piekeren of ik verdwaal op weg erheen. Want dat geeft vooral risico op nieuwe valkuilen, zoals ‘je best doen’ om later te kunnen uitleggen dat je het toch maar geprobeerd hebt. Als ik me afvraag welke gedachtes anderen over mij hebben, gaat het contact met Beer natuurlijk verloren (en in het algemeen: het zicht op je doel). Wanneer ik geen echte aandacht geef, Beer behandel als een object, een soort pilletje zelfinzicht, is hij voor mij geen wezen met eigen behoeftes en kwaliteiten en dat werkt niet motiverend voor samenwerking. Voor wie zich afvraagt of hij merkt hoe ik hem zie: ik denk van wel omdat dieren, dankzij hun instinct, sensitiever en authentieker zijn dan mensen met hun al hun plannen, strategieën en controledrift. Als je wilt weten wat je uitstraalt, kan het dus zinvol zijn om te ervaren hoe dieren op je gedrag reageren.

In de middag heb ik Tété als partner. Ik vind het heel moeilijk om contact met hem te leggen, hij toont geen enkele belangstelling. Pas wanneer ik beschikking krijg over een buideltje met hondenbrokjes, komt hij naar me toe. Dat hij vervolgens met me mee loopt is ook aan de brokjes te danken, een schamel resultaat want ik zou liever niet van zo’n kunstgreep afhankelijk zijn. Daniel stelt als doel van de opdracht: zorgen dat Tété met me meeloopt. Dat lijkt haalbaar te worden, daar krijg ik wel vertrouwen in. Omdat ik af en toe een brokje tevoorschijn haal, komt Tété naar me toe, ik krijg dan de kans tegen hem te praten en hem aan te halen. Dat schept in elk geval contact waardoor hij meer in mijn buurt blijft en daarmee is het doel in elk geval redelijk gehaald.

Eindelijk is het contact tussen
Tété en mij tot stand gekomen.

Achteraf realiseer ik me dat ik al direct in het begin bij Tété een bepaalde onzekerheid ervoer die ik genegeerd heb omdat ik dacht dat ik het mis zou hebben. Ik zal nooit weten wat er gebeurd zou zijn als ik dat anders gedaan had, maar het was natuurlijk een gemiste kans om zo’n belangrijk signaal niet te onderzoeken. Medecursisten zeggen dat ik in het begin berusting vertoonde en later meer leiderschap, zodat Tété zich meer aangesproken voelde. Daardoor groeide mijn vertrouwen en ging het steeds beter. Dat leiderschap en affectie positief werken zou erop kunnen wijzen dat de spanning die ik bij hem meende te zien inderdaad aanwezig is. Iemand ervoer bij mij hetzelfde fenomeen als vanochtend: fixatie op de opdracht waardoor het contact met de hond wegvalt. Dat kan bij hem gewerkt hebben als een verzoek om afstand. Als Tété in het begin dacht dat ik met rust gelaten wilde worden, heeft hij heel goed naar me geluisterd, al was dat precies het omgekeerde van wat ik beoogde.

Rust versus berusting
Al met al is een cruciale les het belang van rust (opvallend dat rust en berusting qua klank dichtbij elkaar liggen en qua uitstraling zo verschillen). Rust geeft ruimte om de eigen waarneming toe te laten, aandacht te geven, alternatieven te overwegen, een keuze te maken die het doel dichterbij brengt en te reflecteren waarom dat al dan niet lukt. Jammer is alleen dat dit proces niet alleen zelfvertrouwen gééft, maar ook vráágt: het is een vicieuze cirkel. Omdat zelfvertrouwen mijn leerdoel is heb ik voor mezelf gedefinieerd wat dit betekent:

het hebben van een gevoel van eigenwaarde
het uitdrukken van dit gevoel naar mezelf (bijvoorbeeld door te luisteren naar mijn behoeftes)
het uitdrukken van dit gevoel naar anderen (bijvoorbeeld het kenbaar maken van mijn behoeftes).

Een klassieke situatie, die enkele keren per jaar voorkomt en die me steeds enigszins aangrijpt, is tijdens mijn werk als journalist en tekstschrijver, waarin een klant of een geïnterviewde niet tevreden is over mijn tekst. Ik beschrijf deze situatie aan de hand van vijf G’s:

Gebeurtenis
Een tekst waaraan ik met veel toewijding heb gewerkt, en waarvan ik zeker weet dat deze leesbaar, correct en informatief is, wordt op detailniveau van allerlei commentaar voorzien. Als professional in dit vakgebied weet ik ook dat het overnemen van deze wijzigingsvoorstellen ertoe leidt dat degenen die betrokken zijn bij de tekst niet meer goed worden bediend. De lezer haakt af en krijgt dus niet de benodigde informatie, waardoor ook de overtuigingswaarde van de tekst tot het nulpunt daalt.

Gedachtes
Ik maak me hier bezorgd over op basis van de volgende gedachtes:

meestal is iemand eenzijdig met (eigen) belangen bezig
het is niet alleen schadelijk voor betrokkenen, maar ook voor de samenleving als geheel wanneer mensen hun eigen interpretaties, angsten en belangen doordrukken, zonder open te staan voor andere mogelijkheden, argumenten en invalshoeken
dat dit gebeurt is misschien wel puur een uiting van behoefte aan macht ‘ik kan jou naar mijn pijpen laten dansen en daar doe je niets tegen’
dit ervaar ik al een totaal gebrek aan respect, alsof ik gedegradeerd wordt tot een object, een pion in het schaakspel van een ander.

Gevoelens

teleurstelling, het lijkt alsof mijn inzet en vakkennis niet worden gezien
onzekerheid omdat ik me afvraag wat dit gedrag zegt over mijn waarde als mens.

Gedrag
Nu ik dit op een rij zet, zie ik dat ik geneigd ben wantrouwend, defensief en moraliserend te reageren. Het risico daarvan is een zichzelf vervullende voorspelling: ik nodig de ander niet om in overleg te gaan waardoor de kans op ‘hakken in het zand’ alleen maar toeneemt.

Gevolgen

er komt een tekst uit en deze wordt ook op tijd aangeleverd, maar de inhoud is niet optimaal
het kost nog heel veel tijd om een koers te vinden die nog enigszins recht doet aan alle betrokkenen
ik verlies gezag, goodwill en geloofwaardigheid
ook als ik mijn verantwoordelijkheid neem en een tekst aanlever waar ik achter sta, verbetert dat niets aan de genoemde gedachten en gevoelens.

Dat ik dit op een rijtje zet, geeft een gevoel van schaamte omdat ik vind dat ik niet adequaat functioneer: ik maak het veel te persoonlijk en ingewikkeld. Uit onzekerheid ga een gesprek uit de weg en heb ik de neiging een beetje theatraal te laten merken dat de ander het verkeerd ziet. Bij zo’n indirecte aanpak word je niet tegengesproken en dan kun je dus jezelf wijsmaken dat je gelijk gekregen hebt. Wil ik iets positiefs bereiken dan heb ik rust en zelfvertrouwen nodig, empathie om goodwill te kweken, assertiviteit om grenzen te stellen en creativiteit om te zien welke mogelijkheden er zo nodig zijn om tot overeenstemming te komen.

Gedragen visie
Terwijl ik aan dit blogstuk werk doet zich de gevreesde situatie opnieuw voor. Ik heb een interview voor een vakblad met een deskundige op het gebied van kwaliteitszorg bij een grote organisatie die als zeer professioneel bekend staat. Ze praat in abstracte termen over de ontwikkeling van een nieuwe visie bij het bedrijf, ik weet dat als ik deze woorden overneem de hoofdredacteur het stuk zal betitelen als ‘gewauwel’. Ik denk dat het niet alleen voor de klant en voor de lezer, maar ook voor de geïnterviewde veel prettiger is om hier wat concrete handen en voeten aan te geven. Als doorvragen niet helpt vraag ik of voorlichter om achtergrondinformatie, bijvoorbeeld een artikel in een personeelsblad over de visie of een brochure die naar klanten, nieuwe medewerkers of aandeelhouders gaat. Dit is een beproefde methode die tot nu toe altijd heeft gewerkt. De voorlichter belt de volgende dag dat de toezegging toch niet kan worden nagekomen, op zich vind ik dat netjes, maar de motivatie is bijzonder vreemd en eigenlijk strijdig met de gedeclameerde visie. Er is geen tijd meer om te onderzoeken of de visie eigenlijk wel gedragen wordt in het bedrijf, ik kies ervoor aan de slag te gaan en te kijken hoe ver ik kom. Er komt een stuk uit waar de redactie vertrouwen in heeft en ze vragen mij om het snel aan te leveren. De voorlichter dient op een vrij laat moment nog een aantal wijzigingen in. De redactie neemt deze nauwelijks over en plaatst mijn versie. Het stuk wordt ook gewoon betaald.

De afloop was dus positief en misschien is dat wel te danken aan de rust die ik kon bewaren dankzij de inzichten die ik bij dit blogstuk heb verkregen. Een minder professionele opstelling van mijn kant had ertoe kunnen leiden dat de redactie minder vertrouwen zou hebben dat ik zorgvuldig te werk was gegaan. Dat is dus winst, maar daar zijn dan toch weer die bekende gedachtes ze moesten me weer hebben, ik kan met dergelijke situaties dus gewoon niet adequaat omgaan en waarom denken mensen dat ik dit niet opmerk en dat ze ermee wegkomen? Gelukkig is er dan toch ook weer een gevoel van perspectief, op basis van de eerdergenoemde termen: rust, zelfvertrouwen, empathie, assertiviteit en creativiteit. Ik ga nu op basis van dezelfde gebeurtenis kijken wat ik anders kan doen aan de hand van dezelfde vijf G’s.

Gebeurtenis
Identiek als de boven. Ter preventie kan ik in mijn mail waarmee ik de tekst voorleg, aangeven dat er is gestreefd naar een optimum van geloofwaardigheid, leesbaarheid, overtuigingskracht, relevantie en juistheid. Met name op dit laatste punt vraag ik om commentaar.

Gedachtes
Ik onthoud me van interpretaties over de motieven van de ander, ik hoef daar dus ook geen oordeel over te hebben. Ik richt mijn gedachtes op de relevantie van de wijzigingsvoorstellen, de mogelijkheden ze te verwerken en de planning waarbinnen dat moet gebeuren. Ik neem mijn verantwoordelijkheid door te vertrouwen op mijn professionaliteit: de zorgvuldigheid van mijn waarneming, de zuiverheid van mijn motieven in het weergeven ervan en de ruimte die ik heb om wijzigingsvoorstellen naar eigen inzicht door te voeren. Als ik denk dat het gebruiken van deze ruimte kan leiden tot repercussies, behoud ik mijn rust en overweeg ik de mogelijkheden om de kans hierop en de eventuele gevolgen te onderzoeken.

Gevoelens
Ik heb gevoelens van verbazing, teleurstelling en irritatie, en ik kan ervoor kiezen die uit te drukken. Verbazing komt dan als eerste in aanmerking. Mijn loyaliteit gaat primair uit naar de behoefte van de lezer (aan relevante, leesbare informatie) en de behoefte van de opdrachtgever aan tevreden lezers. Dus niet naar de emoties van de geïnterviewde (woede, angst) die kunnen ontstaan wanneer niet alle wijzigingen worden overgenomen.

Gedrag
Ik weersta de neiging verantwoording af te dragen over het volgen van wijzigingsvoorstellen, desnoods geef ik aan dat ze zorgvuldig worden overwogen.

Gevolgen
Die weet ik nog niet, het is een kwestie van ontdekken. Ik vermoed wel dat bij deze aanpak meer tevreden op deze productie kan terugkijken. In elk geval weet ik dat ik op deze manier de drie elementen van zelfvertrouwen in mijn definitie (eigenwaarde hebben, uitdrukken naar mezelf en naar anderen) aan het hanteren ben. Overigens is dit maar één voorbeeld van hoe het kan lopen. Ik heb niet de pretentie het scenario precies te gaan volgen: het wordt hoe dan ook een avontuur met praktische en emotionele hindernissen. Of dat lukt en hoe dat bevalt, bevindt zich nog helemaal in het ongewisse.

Bewoestzijn

Tot zo ver de les van twee codocenten op hoge poten. Een kwalificatie die vooral letterlijk is bedoeld: Beer en Tété hebben een fors formaat en hun hoogte bestaat grotendeels uit poten, zoals bij iedere hond. Eventjes fantaseer ik wat er zou gebeuren als ik ze kon vragen wat ze vinden van dit blogstuk. Ik hoor twee woorden met een W. Niet het voorspelbare woef-woef, dat zou ik niet kunnen verstaan, ik hoor denkbeeldig: “Wees woest.” En ik weet wat er bedoeld wordt. Niet woest in de zin van woedend, maar in de betekenis van ruig, ongerept en onstuimig. Zoals in Woeste Gronden, uit het Bommelverhaal Het einde van eindeloos van Marten Toonder. Ik zal wat meer luisteren naar mijn innerlijke bewoestzijn, zoals ieder wezen doet dat de verbinding met zijn natuurlijke instincten niet is verloren.

Links
Hondenspiegel, het trainingsbureau waar ik eind augustus 2011 deze dag meemaakte
Eerder schreef ik het blogstuk De ware fluisteraar over dierentrainers.

Bronbeek tussen koude douche en warm bad

2011-08-14T00:17:00.011+02:00

Monument voor de Japanse
vrouwenkampen 'Onversaagd en
ongebroken'. Locatie: Bronbeek,
maker: Frank Nix.

Het verhaal van Indië. Zo heet de vaste expositie in het museum van herinneringscentrum Bronbeek. De titel frappeert me direct: zou het denkbaar zijn dat de gemeenschappelijke geschiedenis van Indonesië en Nederland, wordt gevat in één verhaal met één interpretatie? Het maakt een wat krampachtige indruk, zoals vaker wanneer Nederland met pijnlijke elementen uit de eigen geschiedenis wordt geconfronteerd. We zijn geneigd heen en weer te slingeren tussen ontkenning van feiten en anderzijds een totaal schuldgevoel. Alsof alle fouten door ons zijn gemaakt. Waar zit het evenwicht?

Alleen al de oorlog telt naar mijn schatting duizenden verhalen die nog niet zijn gehoord en die ik dus ook niet ken. Ik ben kind van na de oorlog, mijn ouders zijn in Indië geboren uit Nederlandse ouders die naar de Gordel van smaragd waren vertrokken om daar een bestaan op te bouwen, ten dienste van hun vaderland. Heel jong ontdekte ik woorden als kumpulan (gezellig samenzijn), selamat makan (eet smakelijk) en pienter busuk (sluw).

Huispersoneel
Zoals iedere Nederlander hadden mijn ouders in hun afzonderlijke gezinnen indertijd huispersoneel: een babu (kindermeisje), een djongos (bediende) en een kokkie. Dat moet een enerverend bestaan zijn geweest in zo’n mooi land, terwijl een vergelijkbaar gezin in Nederland zich geen personeel zou kunnen veroorloven. Mijn moeder heeft onlangs nog benadrukt dat de loyaliteit van het huispersoneel (die mede was gebaseerd op dankbaarheid voor de kans om te ontsnappen aan armoede) werd beantwoord met respect. Dat sluit aan bij de indruk die ik al gevormd had. Als in de omgang met personeel geweld zou zijn gebruikt of als hun lagere sociale status een rol had gespeeld, dan had ik dat zeker geproefd in wat erover door de jaren heen werd verteld. Overigens hadden ook welgestelden onder de lokale bevolking huispersoneel.

Terwijl ik op Bronbeek rondloop, krijg ik de sterke behoefte een evenwichtige mening te ontwikkelen over het onderwerp van deze expositie, gebaseerd op kennis van de meest relevante feiten en op respect voor de behoeften, de intenties en de beleving van betrokkenen. Allemaal: van mijn familie tot de samenstellers van de expositie en van de militairen die ter plaatse hebben gediend tot en met degenen die we tegenwoordig klokkenluider noemen omdat ze misstanden aan de kaak stellen.

Huwelijksbed
Een prominent stuk op de museumvloer is een huwelijksbed. Indiëgangers zullen de guling herkennen, een rolkussen tegen transpiratie, en natuurlijk de klambu. Op een paneel staat dat de bruid van dit huwelijk (waarmee Indië wordt bedoeld), niet ten huwelijk werd gevraagd ‘ze is gedwongen’. Het valt me op dat er niets staat over de wijze waarop de bruid het huwelijk heeft beëindigd.

De tentoonstelling telt zes zalen:

De onderneming 1595–1817, over de VOC-tijd
Het wingewest 1817-1914, over de Nederlandse handelsgeest die botste op weerstand van de inheemse bevolking
Het Rijk 1914-1942, over het beleid van de Nederlandse overheid in een steeds complexer krachtenveld
Oorlog 1942-1945, met objecten en persoonlijke notities van geïnterneerden die getoond worden in vitrines, lades en onder glasplaten op de grond
Revolutie 1945-1949, over de strijd voor onafhankelijkheid
Nieuwe grond 1949-heden, over de soevereiniteit van het nieuwe land Indonesië.

Monument voor de Japanse jongenskampen,
een jongen met een 'patjol'.
Locatie: Bronbeek, maker: Anton Beysens.

Expansiedrift en extremisme
Ik leer over bevolkingscijfers, oorlogen, uniformen, details over naoorlogs geweld en onderhandelingen over onafhankelijkheid. Erg interessant is dat in de periode tussen beide wereldoorlogen niet alleen sprake was van een economische crisis, maar ook van een toenemende roep om autonomie en Japanse expansiedrift. Het kon bijna niet goed aflopen, zou je zeggen, maar alle signalen daarvan werden door de Nederlandse overheid genegeerd. Dat deze overheid iedere vorm van oproer met harde hand bestreed was misschien te verwachten, maar het was gewoon dom en onethisch om vredelievende uitingen van behoefte aan zelfstandigheid te bestraffen. Dat heeft talentvolle toekomstige politici in de armen van extremisten gejaagd. Aan het eind van dit blogstuk staat daarover een gedicht.

Het moet heel veel werk zijn geweest om deze expositie samen te stellen. Een stortvloed aan informatie comprimeren tot een overzicht in zes zalen met schilderijen, objecten, panelen en video’s is een hele prestatie. Bovendien waardeer ik de intentie om te reflecteren op het verleden en de moed die nodig is om een confrontatie aan te gaan met de minder prettige onderdelen daarvan. Ik lees op internet hier en daar positieve reacties, met uitingen van herkenning.

Legitimering
Aan de andere kant ervaar ik een gebrek aan evenwicht en volledigheid. Zo lees ik over de Atjehoorlog de Indonesische kant, maar niet de Nederlandse. Ik zie wel bij de Java-oorlog beide versies, maar die zijn rationeel van inhoud met feiten die grotendeels overeenstemmen. Ik denk dat een oorlog alleen ontstaat op basis van emotie over een uiteenlopende interpretatie van feiten en belangen. Op de website van het museum staat dat Europese mannen krijgsgevangen werden gemaakt. Er staat niet dat vrouwen en kinderen ook in concentratiekampen werden gezet. Alle jongetjes werden rond de leeftijd van tien jaar naar een mannenkamp gebracht, hun moeders wisten niet welk. Naar wat ik van mijn ouders heb begrepen waren alle westerlingen dagelijks in levensgevaar door de willekeur en de machtswellust van Japanse kampbewakers. Het is alsof degenen die meededen aan het kolonialisme en hun nabestaanden zodanig besmet zijn geraakt dat het niet de bedoeling is om te luisteren naar hun beleving en hun behoeftes. Zij hebben dat sinds de oorlog al een aantal keer ervaren en dat blijf ik vreemd vinden want volgens mij deed iedereen mee aan het kolonialisme, althans bijna iedere Nederlander legitimeerde een democratisch gecontroleerde regering die er leiding aan gaf.

Bloemen bij het herdenkingsmonument
op Bronbeek.

Opmerkelijk is trouwens een toespraak van Paul de Groot over het Nederlandse koloniale beleid, die op de tentoonstelling wordt gememoreerd. Ik lees niets over de tegenstrijdigheden in zijn standpunt, zoals weergegeven op de website van het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis. Evenmin wordt duidelijk waarom een moreel oordeel van De Groot voor deze tentoonstelling relevant is, gezien zijn levenswandel. Hij is voor zover bekend nooit in Indië geweest, steunde tijdens de oorlog aanvankelijk de Duitse bezetter, bleef als leider van de Communistische Partij Nederland langdurig op de hand van Stalin en liet partijgenoten die streefden naar interne democratisering afschilderen als naoorlogse nazi’s.

Oerbos
Een familielid met wie ik over de tentoonstelling rondloop, vertelt dat de nationalisten zeer gewelddadig waren, vooral tijdens de zogenaamde Bersiap-periode, toen ze kort na de oorlog enige maanden moordend door het land trokken. “Westerse kinderen werden gemarteld, terwijl inheemse kinderen rondliepen met wapens en werden geprezen voor het schieten op blanken. De Indonesiërs zijn een heel vriendelijk volk, maar als ze worden opgehitst, dan kan hun woede uit de hand lopen. De wijze waarop Sukarno sprak over Nederlanders deed niet onder voor de manier waarop Hitler de joden afschilderde. En terwijl tijdens het Nederlandse bewind alle grond aan de Staat toebehoorde, kregen na de machtsovername de president en zijn generaals grote landerijen toebedeeld. Het oerbos op Borneo is voor het overgrote deel vernietigd omdat Japan palmolie nodig had.”

Ik krijg de indruk dat de samenstellers van de tentoonstelling zich vooral ten doel hebben gesteld om voorgoed af te rekenen met de PR-praatjes van het kolonialisme. De vraag is dan voor wie dat is bedoeld, want volgens mij zijn maar weinig Nederlanders trots op dat verleden. Ik wist in elk geval wel dat geweld structureel werd ingezet om Nederlandse economische belangen te dienen, ten koste van de inheemse bevolking. Ik schaam me ervoor dat dit in naam van mijn volk is gebeurd. Ik hoop dat Nederland en Indonesië bereid zijn met elkaar te bespreken of elementen van het verleden nog rechtgezet moeten worden, in beide richtingen, en hoe dat kan gebeuren. Waar ik me niet voor schaam is de rol die mijn familieleden hebben gespeeld. Ze waren niet betrokken bij geweldplegingen en ze deden hun werk uit loyaliteit aan hun vaderland dat profiteerde van de economische voordelen en waar bijna niemand oog had voor mogelijke nadelen.

Weerzinwekkend - normaal
Bovendien ben ik voorzichtig met oordelen over individuele intenties en gedragingen. Het kolonialisme was een systeem met weerzinwekkende kanten, maar het was wel volstrekt ‘normaal’. De enkelingen die ertegen in opstand kwamen, maakten weinig indruk, ze konden gemakkelijk door het systeem gemarginaliseerd worden. Om een vergelijking te maken: vandaag de dag gebeurt hetzelfde met maatschappijvernieuwers, zoals voorvechters van de natuur en strijders voor mensenrechten in landen waarmee Nederland nauwe betrekkingen heeft. Dat onze beschaving het milieu vervuilt onder het mom van welvaart en werkgelegenheid, leidt tot de uitroeiing van talloze levensvormen. Dat dit gebeurt is een collectieve keuze op basis van een maatschappelijk axioma. Ondanks mijn bezorgdheid denk ik dat het wijs is om geen oordeel te vellen over de individuele keuzes die in een dergelijke situatie worden gemaakt. Alleen al omdat ik hoop dat toekomstige generaties mildheid zullen betrachten in hun oordeel over de samenleving waarvan ik deel uitmaak.

In het bovenstaande heb ik benoemd wat ik goed vind aan de expositie en wat ik minder goed vind. Nu is het tijd voor enkele suggesties om de minpuntjes aan te pakken. Ik zou als bezoeker van deze tentoonstelling meer tevreden zijn als ik antwoord kreeg op een of meer van de volgende vragen:

wat waren de motieven, verwachtingen en ambities van degenen die naar Indië reisden om een nieuw bestaan op te bouwen?
wat hebben ze daarvan kunnen realiseren?
waren ze trots op wat ze deden en bereikt hebben? Wat vinden we daar achteraf van?
wat was (ter plaatse en in Nederland) bekend van de misstanden?
hoe heeft Nederland zich als koloniale macht gedragen in vergelijking met andere landen?
wat valt er vandaag de dag te leren van onze koloniale geschiedenis?
welke dilemma’s doen zich in vandaag de dag nog steeds voor en hoe worden deze door betrokkenen ervaren?
hoe verkrijgen en onderhouden we deze kennis?
hoe weten we of we serieus bezig zijn deze lessen in de praktijk ook toe te passen?
hoe verloopt deze toepassing bij het optreden van Nederland in de derde wereld bij economische activiteiten (is kinderarbeid een nieuwe vorm van kolonialisme? Wie profiteert ervan? Hoe staat het met de bestrijding?), bij ontwikkelingswerk (hoe maken we dit effectief?), bij militaire en politionele operaties (Srebrenica, Uruzgan, Kunduz, Somalische kust).

Emoties
Ik kom termen als indianisatie en ethische politiek tegen op de expositie en de website. Maar deze worden eigenlijk alleen aangestipt, voor de betekenis en de praktische uitwerking heb ik internet geraadpleegd. Meer aandacht voor deze termen die een rol hebben gespeeld in het Nederlandse beleid zou ik waarderen.

Verder vind ik het een heel goed idee om bij een oorlog (minstens) twee versies te geven, zoals op de tentoonstelling gebeurt bij de Java-oorlog. Het lijkt mij van belang om hierbij niet alleen feiten rationeel weer te geven en deze aan te vullen met emoties. Vanuit mijn vakgebied als tekstschrijver denk ik dat dit het best kan gebeuren in de vorm van een citaat. De huidige tekst, waarin onder meer staat dat Atjehers niets voelen voor bemoeienis van Nederland kan dan bijvoorbeeld vervangen worden door: “Wij voelen er niets voor dat Nederland hier militairen stationeert en wetten oplegt.” etc.

Luisteren
Enerzijds vervult Bronbeek de prachtige rol van museum, herinneringscentrum en tehuis voor veteranen van het KNIL. De kumpulan krijgt hier een warm bad tijdens de gamelanconcerten, de reunies en de culturele programma’s. Tegelijk vermoed ik een koude douche voor sommigen. Ik kan me althans het gevoel van mijn familieleden goed voorstellen dat er voor de zoveelste keer wordt geoordeeld zonder te luisteren. Ik denk dat we dat wél moeten doen. Ik denk dat het wijs is om te luisteren naar moslims, majorettes, molukkers en motorrijders. Naar boeren, burgers, bakkers en buitenlui. Naar vluchtelingen, vliegeniers en vloerleggers. Ook degenen die gehavend uit de oorlog in Azië terugkwamen in hun vaderland (en hun nabestaanden) hebben compassie nodig. Zij snakken naar een samenleving waarin ze zich veilig en gewaardeerd kunnen voelen, al tientallen jaren. Daarna kan er gesproken worden over wat er toen goed en fout ging, met de daaruit te trekken lessen.

Een mogelijke les wordt voor mij mooi verwoord in een gedicht S.E.W. Roorda van Eysinga in de expositiezaal Het wingewest. Wat meer respect op beleidsniveau zou ertoe bijgedragen hebben dat het huwelijksbed op de museumvloer liefdevol werd beslapen, met een vruchtbare samenwerking tussen beide regeringen, culturen, economieën en volken.

Al met al
De expositie Het verhaal van Indië kent veel positieve kanten, tegelijk ervaar ik een gebrek aan evenwicht en volledigheid. Zo gebruikelijk als het in de koloniale tijd was om vooral geen vraagtekens bij dit systeem te zetten, lijkt het vandaag de dag politiek correct om verwijten te maken (terwijl in feite iedereen erbij betrokken was). En dat zou dan een reden zijn om de aspiraties en ambities van anderen, hun trots en pijn te negeren, ten gunste van degenen die menen een gemakkelijk oordeel te mogen vellen. Ik pleit voor een nieuw inzicht in het perspectief van dit onderwerp: het verleden constructief hanteren voor de toekomst met een dialoog in alle richtingen, door het uitstellen van een oordeel tot de feiten en emoties zijn uitgewisseld. Voor ongebreidelde compassie en respect, tegen woede en wanhoop.

Het Indisch Monument in Den Haag, waar op 15 augustus de jaarlijkse
herdenking plaatsvindt van de Japanse capitulatie in 1945,
maker Jaroslawa Dankowa. Voor velen is dit monument
een belangrijk begin van erkenning van het leed dat
in de kampen is toegebracht.

De namen van de makers van de diverse monumenten vindt u in de bijschriften. De foto's van de monumenten zijn gemaakt door de auteur van dit blogstuk.

Links

de website van de expositie Het verhaal van Indië
foto-impressie van de expositie
pagina op de website Tweedewereldoorlog.nl over Indië
website Indië in de oorlog
over het mislukken van de 'ethische politiek' en de redenen daarvoor staat m.i. zinvolle informatie in een document van KIT, op Wikipedia, op de website van Scribd en in een recensie van een boek van H.W. van den Doel op website van KNHG
een leuke website om de Indonesische taal te ontdekken is Indonesischetaal.nl
een website met een grote variëteit aan blogs over Indië is Indisch4ever.

Hostway Howl - Stommiteiten van provider Hostway

2011-05-29T20:02:00.014+02:00

Hoed u voor Hostway

Provider Hostway schreef vier keer ten onrechte € 350 af van mijn rekening. De helpdeskmedewerkers zijn altijd behulpzaam. Ze raadplegen een manager en geven dan aan mij door dat het niet meer zal gebeuren. Het is niet bekend of de manager, die ik zowaar één keer spreken kreeg, een loze belofte doet of dat hij met de handen in het haar zit. In elk geval: nu het probleem zich voor de 4e keer voordoet, werd het tijd voor maatregelen via twitter en blogger.

10 juni
Nieuwe ontwikkeling: ik ontvang een aanmaning van een incassobureau. Die luisteren meestal niet. Maar http://www.bvcm.nl/ verzekert mij van wel.

16 juni
De betalingstermijn in de aanmaning is gister verstreken. Ik bel BvCM om te melden dat ik nog steeds geen reden zie om te betalen. Mijn contactpersoon is niet aanwezig, de vervanger is het met mij eens. Hij heeft mijn mailadres in het dossier gevonden en bevestigt zoals beloofd dat de betalingsverplichting is opgeschort tot er duidelijkheid is. BvCM heeft dus de administratie beter voor elkaar dan Hostway.

15 juli
Sinds half juni geen nieuws. Ik ben zelfs een weekje op vakantie geweest zonder dat Hostway rampen heeft veroorzaakt. Is dit nu een stap in de goede richting? Ik zou toch liever uitsluitsel krijgen:

de garantie dat ik nooit meer word lastiggevallen met onterechte facturen en incasso's
het schenden van deze afspraak leidt tot een schadevergoeding van € 250 per keer
schadevergoeding wegens omzetderving door het uitzoekwerk rond deze affaire ad € 250.

De professionaliteit van BvCM zou waarlijk groots zijn, als ze zich toch iets meer kunnen inspannen om duidelijkheid te geven.

2 augustus
Iemand vroeg of ik niet woedend ben door deze aanhoudende malversaties om via een ooit gegeven incassomachtiging mij geld af te troggelen. De vraag begrijp ik wel, maar ik ben niet van plan dit te melden bij het tv-programma Opgelicht, ik weet niet of er sprake is van kwade opzet, ik denk dat hier misschien een organisatiecultuur speelt met als kenmerken:

het doen van toezeggingen krijgt veel meer aandacht dan de nakoming ervan
de strijd tussen de diverse onderdelen van de organisatie om een belangrijke positie in het bedrijf krijgt meer aandacht dan de tevredenheid van de klant. Bijvoorbeeld als persoon of afdeling A een toezegging doet die door persoon of afdeling B moet worden nagekomen, dan wordt dit niet met B overlegd, waarna B zal gaan dwarsliggen
verantwoording kunnen afleggen dat de regels nauwgezet zijn uitgevoerd is belangrijker dan onder ogen zien dat de regels niet werken met als gevolg een vicieuze cirkel van inefficiency, ontevredenheid van klanten en veel extra werk, waarvan de kosten vervolgens weer door de klanten betaald moeten worden

Werken voor Hostway kan niet echt leuk zijn, in die zin voel ik medeleven met de mensen die dat moeten doen.

14 december
Ik realiseer me dat ik al een half jaar niets meer gehoord heb. Een half jaar zonder onterechte incasso's en dito aanmaningen, dat is eigenlijk wel een héél goede ontwikkeling. Misschien is het nu nog een kleine stap naar excuses.

Graag hoor ik jouw ideeën:

hoe kan het kafkaëske gedrag van Hostway worden bestreden of voorkomen?
hoe kan de internetgemeenschap worden gewaarschuwd voor de risico's van zakendoen met Hostway?

Alle geweldloze ideeën zijn welkom in het reactieveld onderaan deze pagina.

Deze pagina is ook te bereiken via http://bit.ly/hostway-howl

In English (especially for management at Hostway headquarters)
Provider Hostway debits several times an amount of € 350 without any reason, as they acknowledge themselves. That it goes on made me think of an effective way to stop them. Perhaps by twitter and blogger?

June 10th
New development: notice from a debtcollection agency. Usually they don't listen, but http://www.bvcm.nl/ assures me they do.

June 16th
BvCM assures me that the need to pay is suspended until my obligations are clarified. They have access to my file and immediately send the e-mail they promise to confirm their answer by telephone.

July 15th
No developments in the past month. I even had a short holiday without Hostway causing new disasters. Is this a step in a good direction? I rather had definite answers:

guarantee that i will never again be bothered by sloppy invoices and debits
any violation of this leads to damages of € 250 every time it happens
damages for spilt time € 250.

BvCM would reach a higher level professionality, if they could do a bit more their best to clearify this definitely.

August 2nd
Someone asked me why i'm not furious about this racketing. I understand the question, but i am nog really sure if there is malicious intent, mayby it is just organisation culture:

making promises gets much more attention than keeping them
competition between different parts of the organisation leads to an internal struggle of power
accounting for observing the rules painstaking is much more important than accepting that some rules do not work, leading to a vicious circle of inefficiency, unsatisfied clients, extra work, extra costs and so on ...

Working for Hostway must be very unsatisfying. So, in a way i feel compassion for people there.

December 14th 2011

I just realise that for over half a year, i heard nothing. Six months without any kind of unjust debits or debtcollection notices is quite a positive development. Maybe a small step to an apology.

I would like to hear your ideas:

how can this behaviour of Hostway be challenged or prevented?
how can the internetcommunity be warned for the risks of doing business with Hostway?

Any non-violent ideas are welcome in the field below.
Shortcut to this page: http://bit.ly/hostway-howl

Mogelijkheden (possibilities):

juridische maatregelen (see them in court)
publiciteit (publicity)
klagen bij de bank zodat ze geen automatische incasso's meer mogen doen (complaint at the bank)
posters laten drukken met een misvormde versie van hun logo (print posters with a distorted version of their logo)
oproep doen om geen klant te worden bij Hostway (call: don't get ever a customer)
...jouw idee is hieronder welkom (your idea is welcome underneath)

Dank. Thanks.

De pagina die u leest is doorgeplaatst bij Hyves, ook daar komen reacties binnen.
This blogpage is also published at Hyves.

VAN dieren leren

2011-02-13T04:55:00.002+01:00

Deze pagina is gereserveerd voor het toekomstige blogstuk over de vraag wat mensen van dieren kunnen leren.

De ware fluisteraar

2011-02-13T03:58:00.019+01:00

Deel I van een trilogie over dierentrainers

Een hond is onhandelbaar. De eigenaar ziet in dat hij eerst zelf moet veranderen, voordat de hond dat definitief kan doen. Dat is meestal het patroon van tv-programma Dog whisperer op Nationial Geographic. Het lijkt heel voorspelbaar, zeker als de uitzendingen ook nog eens permanent worden herhaald, maar ik kan het toch niet nalaten ernaar te blijven kijken. Elke keer weer zet Cesar Millan in een enorm tempo de eerste stappen vooruit en steeds ben ik verrast door wat de eigenaar leert. Soms kost het drie kwartier om de hond zover te krijgen, soms blijkt na drie maanden dat het resultaat nog maar heel beperkt is. Toch is het altijd weer fascinerend om te zien dat de hond het veel eerder begrijpt dan de eigenaar.

“Millan maakt honden bang, de halsbanden waar hij mee werkt doen pijn en hij voert een show op.” Dat zei hondenkenner Martin Gaus onlangs bij Pauw & Witteman. Deze en andere uitlatingen die hij debiteerde, verbaasden mij zeer, want ik zie als vaste kijker heel andere dingen. Het was de aanleiding een begin te maken met de beantwoording van drie vragen waarop ik al lang broed:

waar komt de weerstand vandaan die Millan oproept? (niet alleen bij Gaus)
wat kunnen mensen van dieren leren? (in plaats van omgekeerd)
hoe weet je of experts die zeggen dat ze kunnen vertellen hoe je met honden of andere dieren moet omgaan echt deskundig zijn?

De laatste vraag zal ik in dit blogstuk behandelen. Laten we hopen dat aan het eind de ware fluisteraar kan opstaan.

Onzekerheid
Volgens Millan hebben honden lichaamsbeweging, discipline en affectie nodig, in deze volgorde. Dat betekent: wandelen, grenzen stellen en daarna pas het geven van aandacht. Volgens hem heeft iedere hond een goede roedelleider nodig en die rol vervullen mensen vaak niet op een goede manier, onder meer doordat ze onzeker zijn en die onzekerheid ook kunnen afreageren. Millan interpreteert en corrigeert het gedrag van honden met een verbluffende snelheid en de geluiden die hij maakt hebben soms iets weg van fluisteren.

In een van zijn vertrekken staat een standbeeld van Boeddha. Maar hij gelooft niet helemaal in de kracht van zachtmoedigheid, want toen een van zijn gasten zei Mahatma Gandhi een goede leider te vinden, antwoordde Millan ‘die is veel te soft voor de hondenwereld’. Ik denk dat Gandhi wel zachtmoedig was, maar zeker niet soft, ook al heeft hij dat imago. Hondentrainer Paul Owens is het daar blijkbaar mee eens, want die schijnt Gandhi te citeren. Owens wordt ook al hondenfluisteraar genoemd (misschien gebeurde dat al eerder dan bij Millan) en hij heeft inderdaad een zachtmoedig uiterlijk. Het eerste wat mij opviel aan zijn werkwijze is dat hij veel met voedsel werkt als aandachttrekker en beloning. Owens zegt dat als je dit op de goede manier doet, het niet zal werken als omkoping en het effect dus blijvend is. Als Gandhi nog geleefd had, zou ik graag weten wat hij daarvan vindt, maar het is hoe dan ook een opvallend verschil met Millan. Die gebruikt hooguit in twintig procent van de gevallen een enkel stukje kaas of een paar brokjes.

Pijn doen
En de allereerste dierenfluisteraar was natuurlijk Monty Roberts die met paarden werkt en zelfs een paardentaal heeft ontwikkeld, vooral bestaande uit gebaren. Hij zegt dat hij daarmee bijna ieder paard in minder dan een half uur zadelmak krijgt. In zijn boeken beschrijft hij hoe hij het vertrouwen van paarden wint en hoe zinloos het is om dieren te dwingen omdat ze van nature al heel loyaal zijn. Een jockey die zijn zweep niet gebruikt, heeft volgens hem meer kans een race te winnen dan een jockey die dat wel doet. Hij heeft zeer hooggeplaatste klanten, waaronder de Britse koningin en grote bedrijven met een probleem op het vlak van organisatiecultuur. In zijn boek Paarden – wijze lessen voor de mens, gebruikt hij nadrukkelijk het woord geweldloos. Zo stelt hij dat geen enkel wezen het recht heeft om tegen een ander wezen (dier of mens) te zeggen ‘doe wat ik zeg, anders doe ik je pijn’.

Roberts vertelt in zijn boek ook over de evenementen die hij op zijn ranch verzorgt voor individuele bezoekers en groepen. Op een dag kwam het voltallige personeel van een bedrijf langs om te zien hoe hij een paard zou zadelen. De organisator van het uitje had hem opgedragen nog even te wachten want de drie directeuren stonden nog buiten te praten. Maar dat duurde steeds langer, Roberts kreeg de indruk dat de drie gewend waren dat iedereen altijd op ze wachtte en besloot gewoon te beginnen. Toen hij uit zijn ooghoeken had gezien dat de verbaasde directeuren in alle stilte hadden plaatsgenomen op de tribune, spitste hij zijn verhaal toe op de omgangsvormen met een paard, als metafoor voor samenwerking op de werkvloer en onderling respect. Na afloop kwam het drietal enigszins beschaamd naar hem toe om te vertellen dat ze veel hadden geleerd.

Toen over Roberts een film was gemaakt met Robert Redford in de hoofdrol, kwam de term fluisteraar in opkomst. Om het nog ingewikkelder te maken voert Cesar Millan in een van zijn uitzendingen weer een andere paardenfluisteraar op: Pat Parelli (zie de links onderaan dit artikel) .

Forum
Als ik kijk naar het forum bij Pauw & Witteman, waar de reactie die ik direct na de uitzending met Gaus gaf overigens niet meer te zien is, dan is met name het punt van de corrigerende methodes essentieel. Millan gebruikt zowel straf als beloning voor correcties en Gaus vindt dat negatief gedrag het beste genegeerd kan worden. Toch vraag ik me af of dat altijd opgaat, we kennen allemaal het echec in de jaren zestig van de zogenaamd ‘vrije opvoeding’ van kinderen. Bovendien denk ik dat een corrigerende ingreep op negatief gedrag zorgt voor aandacht en je kunt alleen maar effect bereiken met een beloning als je aandacht van de hond krijgt. En het enige alternatief voor het trekken van aandacht is vooralsnog: werken met voedsel, waarvan maar de vraag is of het ethisch meer verantwoord is dan straffen. Verder is (mij) onbekend welke aanpak het meest effectief is.

Ik vind het jammer Gaus door gebruik van het woord aversief (walgelijk) een sfeer schept, zonder in te gaan op het effect en zonder te vertellen in hoeverre de methodes van Millan vergelijkbaar zijn met de manier waarop honden elkaar van nature corrigeren. Ik kan me in elk geval niet voorstellen dat het geven van een hondenbrokje als beloning een natuurlijke gedraging is. Daarom zou ik het genereus vinden als Gaus voortaan een term zou gebruiken die minder oordelend en meer inhoudelijk is. Zonder dat ik echt thuis ben in de terminologie van hondentrainers, wil ik wel een poging doen een alternatief te geven. Ik denk dan aan: correctief.

Zachte dokters
In elk geval zijn de methodes van Millan volgens mij niet gewelddadig. Het is geen mishandeling om een hond de trap op te trekken als je hem daarmee helpt zijn angst te overwinnen. Voor mij is dat vergelijkbaar met het zetten van een arm bij mensen of het toedienen van jodium. Daarvoor hebben we een spreekwoord: ‘zachte dokters maken stinkende wonden’. En het is ook niet verkeerd om een hond met je hak aan te raken of op zijn zij te leggen, als dat ertoe leidt dat hij zijn onrust kwijtraakt. Suggesties dat hij honden ‘schopt’ en langdurig ‘op de grond gedrukt’ houdt zijn onwaar, voor zover ik heb kunnen nagaan.

Dan is er nog een kritiekpunt dat Gaus niet gebruikte, maar dat ik wel eens gehoord heb. Millan zou gebruik maken van verouderde inzichten als hij de roedel centraal stelt: recent onderzoek zou hebben aangetoond dat socialisering bij honden plaatsvindt in gezinsverband. Ik weet niet in hoeverre dat waar is, ik vraag me vooral af of dit niet een kwestie is van terminologie. Ik denk dat honden net als mensen hun hele leven lang kunnen leren van soortgenoten, ook al is hun opvoeding achter de rug en zijn ze hun gezin al lang ontgroeid.

Checklist
Dan de vraag: hoe weet je of een deskundige echt deskundig is en geen charlatan die alleen maar belooft om een gedragsprobleem van een huisdier te kunnen oplossen? Zelf heb ik geen huisdier - afgaande op mijn logica kom ik tot een checklist. De ideale expert voldoet aan de volgende criteria:

heeft kennis over de diersoort, het ras en het gedragsprobleem
gebruikt methodes die de eigenaar aanspreken, bijvoorbeeld holistische principes, clickertraining (of juist niet)
geeft een heldere en logische uitleg over de aanpak met antwoorden die ook op internet geverifieerd kunnen worden
is gevestigd binnen een redelijke afstand
komt afspraken na
beschikt over referenties, bijvoorbeeld uitspraken van klanten op de website (testimonials)
gebruikt hulpmiddelen (zoals een riem, een bal)
is ook in staat om met een minimum aan hulpmiddelen te werken, zodat een hond bijvoorbeeld leert te doen wat gevraagd wordt, zonder aan de riem te zitten
geeft de eigenaar tips waarvan de inhoud begrijpelijk, concreet, uitvoerbaar en effectief is
deze tips mogen onwennig en misschien confronterend zijn voor de eigenaar, ze moeten wel goed voelen: aansluiten op de praktijk, met tact gegeven worden en ingaan op de specifieke situatie.

De ware
Wie is nu de ware fluisteraar? Die kennen we misschien niet eens. Hij of zij fluistert ongestoord verder, zoals een echte held in stilte zijn daden verricht. Er zal trouwens niet één ware fluisteraar zijn, iemand die pretendeert als enige de absolute waarheid te kennen, roept bij mij alleen maar vragen op. Meerdere deskundigen zullen vanuit hun kracht op adequate manier kunnen opereren in verschillende situaties.

Duidelijk is voor mij dat de waarheid eerder gefluisterd dan geroepen wordt en zich helemaal niet laat commanderen. Al kan een schreeuw soms wel een heel authentieke vorm van expressie zijn. Net als een blaf, een krijs of een kras, een brul, een brom of een grom, een piep, een zang, een loei, een lach, een miauw, een bries, een kir, een sis, een huil of een snater (met dank aan Wikipedia).
Links over hondentrainingen

verdere tips voor het vinden van een hondentrainer staan op Dogweb.nl. Daar staan ook adressen, net als op Hondenschool.in.
de website van Cesar Millan en de site van het tv-programma Dog whisperer (teksten in het Nederlands, videofragmenten niet ondertiteld). Twee van zijn boeken zijn inmiddels vertaald: Cesars aanpak en Leider van het roedel. De dvd’s zijn nog niet vertaald, wel in Nederland verkrijgbaar bij Mediaboek en bij bol.com (alleen boeken).
Greet Abbink vertegenwoordigt Millan in Nederland
de website van Martin Gaus en de discussie na zijn optreden op het forum van Pauw & Witteman. De website van Tros Radar meldt dat Gaus kritische uitlatingen over hem op internet bestrijdt door te dreigen met juridische stappen
op het forum Hondenpage wordt de methode van Millan verouderd genoemd
de website Beyond Cesar Millan noemt zijn methode achterhaald en gewelddadig
de website van Paul Owens, wiens dvd’s wel vertaald zijn en verkrijgbaar bij onder meer bol.com
de Amerikaanse hondentrainer Ian Dunbar reageert op een nieuw boek van Millan.

Dan nog enkele Nederlandstalige websites met onder meer boeken over andere methodes voor hondentraining:

boek Het gedrag en de lichaamstaal van uw hond beter begrijpen door Heidi Rogner
boek Kalmerende signalen door Turid Rugaas
boek Uw hond opvoeden zonder training door Erik Sannen
trainingsdiscs (geen cd's of dvd's, maar metalen schijven, te vergelijken met clicker) geproduceerd door Mikki.

Links over paardentrainingen
Twee Amerikaanse paardentrainers zijn vermeldenswaard

een Nederlandstalige pagina over Mark Rashid die onder meer werkt met de geweldloze principes van aikido
Monty Roberts schreef onder meer het boek Paarden - wijze lessen voor de mens en hij werd bekend van de film The horse whisperer.

Nederland

een paardentrainer die werkt met de inzichten van Monty Roberts is Annemarie van der Toorn
de website van Horsense
Nederlandse trainers die de methode Pat Parelli gebruiken
een meer traditionele manier om een paard zadelmak te maken in dit filmpje over Phoebe.

Helemaal dood en bijna levend

2010-11-12T03:07:00.016+01:00

Over: duizend onnodige doden

Als ziekenhuizen een checklist volgen, scheelt dat duizend doden per jaar. Zo meldt dagblad Tubantia. Ik ben erg benieuwd hoe deze conclusie van een onderzoek naar sterfgevallen rond een operatie, wordt ervaren door verschillende betrokkenen.

Het gaat om patiënten die aan complicaties zijn overleden. Ik denk dat het woord onnodig hieraan mag worden toegevoegd. Hoe zou het zijn om kennis van te nemen van deze conclusie …

voor chirurgen die dergelijke operaties hebben uitgevoerd?
voor anesthesisten?
voor andere leden van operatieteams?
voor verplegers die moesten toezien hoe een complicatie uit de hand liep?
voor ambulancerijders die uit alle macht hebben geprobeerd iemand die is verongelukt of onwel geworden op de operatietafel te krijgen?
voor managers in ziekenhuizen die moeten beslissen over het invoeren van de checklist en over de vraag op welke termijn dat mogelijk is?
voor medewerkers van ziekenhuizen die patiënten bij hun operatie begeleiden en die hier nu vragen over krijgen?
voor patiënten die hebben meegemaakt dat een kamergenoot overlijdt?
voor mensen die op een wachtlijst staan voor een operatie en die hopen dat ze snel aan de beurt zijn (of toch niet)?
en voor de belangrijkste groep: nabestaanden?

Zorg(vuldig)

Ik kan alleen maar zeggen hoe dit voelt voor mij. Iemand die ooit, in de jaren zeventig, een keer is geopereerd aan een liesbreuk. Ik kan dit niet bevatten: een gewone checklist, die bijna geen extra tijd kost, halveert de kans op overlijden na een operatie. Het enige wat in me opkomt is de bovenstaande vraag en nog een paar andere:

gaan degenen die een operatie wel goed hebben doorstaan nu peinzen of het ook anders had kunnen aflopen? En hoe voelen ze zich? (ik denk even aan medewerkers die na een reorganisatie mogen blijven, ze voelen zich vaak schuldig ten opzichte van degenen die zijn ontslagen)
kunnen hulpverleners en advocaten iets doen voor de nabestaanden?
helpt dat?
hoeveel andere simpele maatregelen dan een checklist, zijn er nog mogelijk om de kans op een fatale afloop te verkleinen?
hoe beoordeel ik of een ziekenhuis waarin ik beland (of een dierbare) zorg ... vuldig is?

Behalve in het AMC wordt de checklist gehanteerd door maar vijf ziekenhuizen: Amphia in Breda, Jeroen Bosch in Den Bosch, Rijnland in Leiderdorp, het AZM in Maastricht en het OLVG in Amsterdam. Een onbekend aantal andere ziekenhuizen heeft “belangstelling getoond”.

Vreemd is trouwens dat Tubantia verschillende aantallen noemt: 1.000, 3.500 en 2.000. Ook het Algemeen Dagblad strooit met strijdige cijfers. In de tweede alinea staat dat 1 op de 150 mensen overlijdt rond een operatie, terwijl aan het eind staat dat een aantal van 1,5 procent normaal is.

Zorgvuldigheid van de pers is een ander fenomeen. Laten we het even houden op duizend. Stel je voor: iemand heeft een helemaal-doodevaring. En dat gebeurt jaarlijks duizend maal. Terwijl ze bijna waren blijven leven.

Het bleef zó rustig in de stad ...

2010-07-15T02:21:00.015+02:00

Over: focus in de WK-finale

Het was falen in de finale tussen Spanje en Oranje. Paul de inktvis en voetbalgoeroe Johan Cruyff hebben dus gelijk gekregen met hun voorspelling over het WK voetbal. Was die misschien zelfvervullend, zijn de Nederlanders erdoor uit balans gebracht, of waren er andere oorzaken voor het verlies? Hierbij mijn analyse, uitmondend in een voorspelling van de nationaliteit van de prins-gemaal die over tig jaar koningin Amalia terzijde staat.

Focus

Tijdens de wedstrijd fietste ik naar huis. De oranjekoorts die al een maand heerste, was toen al over. Door de spanning van de finale was het eigenlijk heel erg rustig in de stad. En dat bleef zo, anders dan bij eerdere wedstrijden. Onderweg realiseerde ik me weer dat ik de kansen bij een sportwedstrijd altijd inschat op basis van de uitstraling van de spelers. Kernbegrip daarbij is focus: een staat van mentale alertheid die zowel hard als zacht is. Focus is voor mij volhardend en tegelijk soepel, creatief en onvermoeibaar positief. Volgens het AD was focus het toverwoord in de werkwijze van bondscoach Van Marwijk en dat gaf mij veel vertrouwen in een goede afloop. Ik zag ook veel focus in de uitstraling van spelers tijdens interviews op tv.

Thuisgekomen merkte ik dat ik het erg moeilijk vond om te kijken. Ik zag geen enkel spoor van focus in het spel van mijn landgenoten. Iedere spelminuut was er onnodig balverlies, beide teams speelden heel krampachtig, Spanje helaas iets minder dan Nederland. Het elftal gedroeg zich als beginnelingen, terwijl dit land al twee keer eerder in de finale stond. De ervaring die toen werd opgedaan is toch simpel aan te boren door wat spelers van toen te raadplegen?

Geen Braafheid

Over de spelstijl is al veel gezegd, vooral door buitenlandse commentatoren. Met een eufemisme kun je zeggen dat de naam van Edson Braafheid een beetje werd gemist. Of anders dat de Nederlandse spelers de kleuren van de Spaanse vlag (rood en geel) iets te vaak hebben opgeroepen in de besluiten van de scheidsrechter. Ik had het gevoel dat Oranje er geen vertrouwen in had en probeerde dit met grove overtredingen te verbergen.

Ik heb nog niemand horen uitleggen waarom eigenlijk voor die speelstijl werd gekozen. Wel kwamen de spelers na afloop met ander commentaar:

“we hadden getraind op strafschoppen … wat jammer dat we daar niet aan toe kwamen”
“schande dat de scheidsrechter een overtreding tegen mij niet heeft bestraft”
“we hadden tot nu toe elke wedstrijd geluk, dat had weer moeten gebeuren”.

Geen reflectie

Het verbijstert mij als er zulke opmerkingen worden gemaakt, zonder enige reflectie op de kwaliteit van het spel. Ik neem aan dat op een goed moment de spelers elkaar hierop zullen aanspreken, ik kan alleen maar constateren dat na de halve finale de focus had plaatsgemaakt voor angst en dat het niet was gelukt hier een effectieve oplossing voor te vinden.

Hoe zou dat gekomen zijn? Ik ben niet zo heel erg thuis in de voetbalwereld, maar ik heb een sterk vermoeden dat gaandeweg onder de toenemende druk de focus verloren ging. De onbevangen gedrevenheid die daarbij hoort, raakte geblokkeerd door een repeterende vraag ‘ALS we maar niet FALEN in de FINALE …!’ Dit ontaardde in pogingen elkaar met loze peptalk moed in te praten. Maar uitlatingen als ‘we zijn het langst ongeslagen van alle deelnemende ploegen’, roepen natuurlijk alleen maar twijfel op: ‘hoelang kan dat nog doorgaan?’.

Koningskoppel

Dat doet me denken aan het WK van 1974 toen ik na een imponerende zegereeks, tijdens de finale plotseling een merkwaardige mengeling ontwaarde bij de Oranjespelers: onmacht en zelfvoldaanheid. Naar mijn overtuiging was het deze tweespalt die commentator Herman Kuiphof, toen Duitsland op voorsprong was gekomen, de uitroep ontlokte ‘zijn we d’r toch weer ingetuind’.

Afgezien van alle Oranjeklanten op het veld, zaten er nog twee op de tribune: Willem-Alexander en Máxima. Grappig eigenlijk dat tijdens de finale van 1974 de toenmalige kroonprinses Beatrix een partner had met de Duitse nationaliteit, het land van de tegenstander. Toen zij het koningskoppel vormden, trof hun oudste zoon als kroonprins, een partner in Argentinië, het land waartegen we speelden in 1978. Het ziet er nu dus naar uit dat hun dochter Amalia een Spaanse partner zal kiezen. Maar het kan natuurlijk zijn, dat inktvis Paul daar heel anders over denkt.

Links naar voetbalcommentaar

Andere interpretaties:

Gyuri Vergouw schreef op Managementsite (gratis registratie) een doorwrocht stuk met een heel andere conclusie: ‘door een paar kleinere fouten is het net niet gelukt’
het tv-programma Netwerk van 13 juli toont de Britse auteur David Winner die het ruwe spel van Oranje betrekt op de angst die hij ervaart in onze samenleving, met alle symptomen van dien, zoals de opkomst van de PVV.

Over de focus AD-columnist Chris van Nijnatten en NOS Studio Sport.

Moet dat nou – als bijna iedereen wil?

2010-03-31T04:24:00.034+02:00

Fluitend op weg naar nieuwe samenleving
Yes – we should, luidt de kop van een blog van publicist Joop Hazenberg op de website Bright.nl. Het stuk gaat over de noodzaak van maatschappijverandering en de instrumenten daarvoor die de jongeren van vandaag in handen hebben. Wat mij betreft een heel sympathiek stuk waarop ik graag reflecteer.

Herkenbaar
Wat ik herken in dit artikel over de zogenaamde 'netwerkgeneratie', is onder meer:

de politiek is met zichzelf bezig
de ambtenarij mijdt risico’s
de pers jaagt op incidenten.

Het bovenstaande valt wat mij betreft onder de (begrijpelijke) neiging om belangen op de korte termijn veilig te stellen uit angst dat een ander je de loef afsteekt. Daarnaast ziet Hazenberg de volgende verschijnselen:

de roep om een daadkrachtige, faciliterende en flexibele overheid die zich onthoudt van betutteling
de samenleving wordt complexer en de burger steeds mondiger
de netwerkgeneratie is in staat de samenleving een nieuwe weg te doen inslaan, zoals is gebleken bij de rol die zij gespeeld hebben bij de verkiezing van Obama tot president van de VS.

Ik heb ook enkele kanttekeningen bij het stuk:

de aftakeling op het Binnenhof is volgens mij niet een ontwikkeling van de laatste jaren, ik denk dat die al vele tientallen jaren heeft geduurd en dat juist de revolte van Pim Fortuyn, acht jaar geleden, heeft geleid tot bezinning en volwassenheid. Ik heb niet op hem gestemd, maar zag wel met genoegen wat hij teweeg bracht. Zo zijn politieke bestuurders veel meer dan voorheen bereid targets te stellen en daarop te worden afgerekend. Dat gaat met horten en stoten, maar het is wel een verandering in de politieke cultuur waarvan de snelheid mij zeer heeft verbaasd
ik zie ook dat parlementair journalisten minder angstig zijn hun relatie met een bewindspersoon op het spel te zetten
het rookverbod vind ik een ongelukkig voorbeeld van de mondigheid van burgers, dit soort protestbewegingen zijn er altijd al geweest (ook voor WO II al), het is veel meer een voorbeeld van een overheid die slordige regelgeving produceert en die vervolgens met de neus op dat feit wordt gedrukt door lieden die creatief en met juridische onderbouwing te werk gaan. Daarom is het als case wel een ondersteuning van het betoog van Hazenberg.

Raffinement
Ik zie overeenkomsten tussen zijn betoog en die van Irene van Lippe (prinses), Adjiedj Bakas (trendwatcher), Rini Biemans (Antenne Rotterdam) en vele artikelen in het blad Ode. Het pleidooi voor herijking van de rol van de overheid (meer creatief, daadkrachtig en faciliterend) stond twintig jaar geleden bekend als de roep om ‘sociale vernieuwing’, die uiteindelijk ook door toenmalig premier Lubbers in zijn laatste kabinet werd omarmd. Uiteindelijk kwam er weinig van terecht omdat de gevestigde belangen de touwtjes toch in handen bleven houden. Nu kan het anders zijn omdat de netwerkgeneratie, niet meer van plan is de idealen zo maar over boord te zetten. Anderzijds is het raffinement en de brutaliteit van de gevestigde belangen ook vergroot, dus wie niet sterk is moet slim zijn …

Sterk staan
In de eerste plaats is de netwerkgeneratie inderdaad slimmer dan bijvoorbeeld de idealisten uit de jaren zestig (die dachten dat ze met het houden van obligate demonstraties de publieke opinie zouden veranderen). En ze staan nog sterk ook, door hun grote aantal, door de hedendaags communicatiemiddelen die zorgen dat ze elkaar snel kunnen vinden en door de overtuiging dat de nood van de samenleving hoger is dan ooit.

Hoe sterk ze staan blijkt nu of in de nabije toekomst op verschillende onderdelen van het economisch leven, een front waar belangrijke verandering vaak ingezet worden doordat pioniers een financieel voordeel kunnen halen dat navolging vindt.
Dit kan bijvoorbeeld gebeuren ...

op de arbeidsmarkt: organisaties willen talentvolle sollicitanten werven en ze willen medewerkers wiens motivatie behouden blijft
op de afzetmarkt, waar de goodwill van consumenten moet worden gewonnen
en uiteindelijk ook op de kapitaalmarkt, waar aandeelhouders keuzes maken voor een goed rendement. Het is onomstotelijk vastgesteld (al wordt dat nog niet begrepen) dat dit samenhangt met een beleid dat niet puur op materiële resultaten is gericht en dat evenwichtig verdeeld is over de factoren people, planet en profit.

Als de netwerkgeneratie deze mogelijkheden gebruikt op de manier die Hazenberg voorziet, gedreven op zoek naar verbetering, dan geef ik ze veel kans op succes. Zeker als ze zich onthouden van beschuldigingen tegen de huidige generatie, want daarmee zou alleen weerstand worden uitgelokt.

Instinct
Die weerstand lijkt economisch van aard. Het zijn inderdaad vaak economische belangen die langdurig dwars kunnen liggen, maar ze gaan ook (zoals ik hierboven schreef) als eerste overstag. Wat mij betreft is de kern van de weerstand vooral psychologisch. In de menselijke hersenen geldt verandering als een bedreiging en een niet acute bedreiging is een fenomeen dat zo lang mogelijk ontkend wordt. Dat heeft allemaal te maken met vechten versus vluchten, met eten of gegeten worden en allerlei andere instinctieve neigingen die niet meer functioneel zijn, maar die nog wel in ons gedrag zitten gebakken.

Transparantie
Ik zou dus de oproep van Hazenberg graag willen ondersteunen, maar liever niet onder het motto Yes, we should. Ik was opgelucht toen ik deze titel las, want ik hoorde hem eerst en dacht toen aan Yes, we shoot. Ik begreep dat niet want ik zou die kreet eerder associëren met de republikeinse beweging in de VS die foto’s van democratische politici verspreidt met het vizier van een geweer op hun gezicht getekend. Dit is een misverstand dat ook bij anderen kan ontstaan. Daarnaast heeft het woord should voor mij een moralistische lading, iets met veel impliciete normen en waarden, wat volgens mij in strijd zou zijn met de transparantie die de netwerkgeneratie nastreeft. Bovendien zegt should meer over de intentie dan over het gewenste resultaat en daar gaat het uiteindelijk om.

Vrolijk
Tot slot heeft should voor mij ook iets verplichtends, de neiging om jezelf of een ander iets op te leggen. Dat is niet verstandig want het roept weerstand op en dat hoeft helemaal niet als je schetst wat het alternatief is. Wanneer duidelijk wordt dat doorgaan op de oude weg eigenlijk alleen maar onheil oplevert voor onze generatie, dus nog veel meer voor het nageslacht, dan is de keus snel gemaakt. Weldenkende mensen die bewust leven, zijn vrolijk bezig een nieuwe samenleving vorm te geven.

Tips
Als vijftiger behoor ik niet tot de netwerkgeneratie, dus ik bewaar een gepaste afstand en geef een paar ongevraagde adviezen:

laat duizend bloemen bloeien, laat iedereen zichzelf zijn en in alle diversiteit bijdragen aan een mozaïek van de nieuwe maatschappij. Dat schept de meeste kans op een collectief resultaat waar iedereen achter staat en waarin ook het eigen aandeel als vorm van zingeving herkenbaar blijft
kweek vertrouwen door in dialoog te gaan
werk aan draagvlak op basis van argumenten. Nieuwe technieken zijn hierbij behulpzaam (internet, stemkastjes e.v.a.) en nieuwe methodes voor besluitvorming, zoals sociocratie
bundel kennis en kwaliteiten, wissel uit met fora, filmpjes, bijeenkomsten en natuurlijk twitter en blogs
je zult wel eens weerstand tegen komen, bij jezelf, onderling en in de buitenwereld. Probeer altijd de behoefte erachter te ontdekken en kijk op welke manier die het best kan worden gerealiseerd
blijf opgewekt en gebruik humor.

Ik wens Prospect veel succes. En als ik nog eens wat kan doen, dan hoor ik het wel.

Links
Adjiedj Bakas, trendwatcher
Antenne Rotterdam, creatief buurtbeheer
Prospect, denktank van Joop Hazenberg
sociocratie, besluitvormingsmodel voor draagvlak

Zin in de toekomst

2009-12-10T22:18:00.010+01:00

Opkomst China geeft oerknallen in de economie

“Vandaag de dag discussiëren we over doorwerken tot 67. Als iedereen straks 120 wordt, lachen we daarom.” Uit het boek De toekomst van werk, geschreven door Adjiedj Bakas en Martijn van der Woude, blijkt dat ons heel wat te wachten staat. Het heikele onderwerp pensioenleeftijd kan in dat licht met gemak gerelativeerd worden.

Een greep uit de ontwikkelingen die in het boek worden belicht:

onderwijs wordt steeds minder gericht op het bezit van kennis en steeds meer op vaardigheden voor het zelfstandig verkrijgen daarvan. We worden veroordeeld tot levenslang leren, maar dan wel op een leuke manier: de belevingseconomie dringt door tot in schoollokalen, collegebanken en trainingscentra. Zelfs tot de werkplek, waar ook permanent geleerd wordt
banen worden verzelfstandigd, het aantal zzp’ers groeit van negenhonderd duizend naar anderhalf miljoen
door toenemende zelfredzaamheid van medewerkers zullen vakbonden en ondernemingsraden moeten zoeken naar een nieuwe invulling van hun taken
een groeiende behoefte aan kleine eenheden voor samenleven of –werken, waarin mensen steun, (h)erkenning, warmte en geluk vinden
deze tendens tot kleinschaligheid vermengt zich met globalisering tot ‘glocalisering’
zingeving en ethiek zijn meer en meer bepalend voor het imago van een bedrijf als werkgever. De passie van medewerkers wordt niet meer alleen gebaseerd op de inhoud van het werk, maar ook op mogelijkheden voor persoonlijke en professionele groei
het vertrouwen in de overheid als stuurman van de samenleving neemt af, in plaats daarvan vertrouwt een toenemend aantal mensen op religie als bron van inzicht. Het zijn niet alleen extremistische islamieten die in dit reli-reveil hun heil zoeken, maar juist ook gematigde mensen uit allerlei culturen die hun keuzes baseren op godsdienstige principes in de rollen die zij vervullen: van manager tot moeder en van ambtenaar tot autoverkoper
managers zullen hun medewerkers steeds meer afrekenen op prestaties, dus niet meer op aanwezigheid of eigen voorkeuren bij de uitvoering van het werk. Managers zullen eraan moeten wennen dat ze zelf ook steeds meer op hun prestaties afgerekend worden, waarbij niet alleen de hoogte van de productie op korte termijn belangrijk is, maar ook een authentieke stijl van communiceren en resultaten op de langere termijn
in Azië ligt het centrum van de nieuwe economische wereldorde, maar de rol van het Westen blijft cruciaal omdat alleen in een tolerante omgeving echte innovatie tot bloei komt
met prijzen die onder druk staan wordt het concurrerend vermogen van bedrijven zwaar op de proef gesteld
het milieubelang dringt door tot overheid en bedrijfsleven - hun beleid zal sterk vergroenen.

Combinatie van talent
Het uitoefenen van twee of drie verschillende functies tegelijk wordt heel normaal, net als het kiezen van een ander beroep. “Hoe langer je doorwerkt, hoe groter de behoefte om een ander vak te doen, naast je bestaande werk of in de plaats ervan”, zo zegt trendwatcher Adjiedj Bakas tijdens de presentie van het boek, eind november in het Olympisch stadion. “Banen worden in de toekomst meer gebaseerd op een slimme combinatie van talenten en niet meer alleen op een diploma”, zegt Martijn van der Woude. Hij is in het dagelijks leven directeur van HR-dienstverlener PiCompany, een Nederlands bureau dat momenteel het grootste assessment center ter wereld laat bouwen in China.

Vijftig Silicon Valleys
Ook voormalig staatssecretaris voor Onderwijs, Annette Nijs, behoort tot de sprekers tijdens de boekpresentatie. Zij zegt dat de wereld in een stroomversnelling zit, met name door de stormachtige ontwikkelingen die vanuit China op ons afkomen. “Het land vormt nu de derde economie in de wereld met een BNP van drieduizend miljard dollar en een groei van rond de negen procent. Er zijn in China zevenhonderd vooraanstaande ict-bedrijven, verspreid over vijftig equivalenten van Silicon Valley.”

Doorwerken tot 75
Door deze ontwikkelingen zullen bedrijven in het Westen worden gedwongen tot verdergaande kostenreducties. Over tien jaar zijn er in de EU meer robots dan mensen - niet alleen in fabrieken, ook op kantoren en in het huishouden. Door de stijgende levensverwachting zullen we niet meer doorwerken tot 65 of 67 jaar, maar minstens tot 75. Dat is ook logisch, toen Drees de pensioenleeftijd op 65 stelde, was de levensverwachting 66 en telde een doorsnee werkweek 48 uur. Momenteel wordt de werkweek sluipend weer wat langer: gebruikers van een blackberry, of een verwant apparaat, werken gemiddeld twintig dagen per jaar extra, zonder meer salaris te eisen.

Vergrijzing geen schrikbeeld
Hoe lang blijft dat nog zo? De schaarse arbeidsmarkt dwingt werkgevers in de toekomst tot goede arbeidsvoorwaarden, inclusief training, omscholing en een uitvoerig traject voor outplacement. Van der Woude: “Medewerkers die kansrijk willen zijn op de arbeidsmarkt moeten niet alleen voldoende vakkennis hebben, maar ook in staat zijn zichzelf te verkopen. Dat doe je niet met een opgeklopt cv, daar prikken werkgevers steeds meer doorheen, je doet dat door slim te netweken, bijvoorbeeld op LinkedIn. En door te beseffen dat je als individu een groot arsenaal aan talenten hebt die bruikbaar zijn voor allerlei soorten werk.” Bakas vult aan: “Laten we de vergrijzing niet zien als schrikbeeld, maar als prikkel om veel creatiever dan tot nu toe om te gaan met het aanwezige arbeidspotentieel. Bijvoorbeeld ook door de overheid af te slanken, met als gevolg: meer efficiency, minder bureaucratie en een aanzienlijk groter deel van de beroepsbevolking dat beschikbaar is voor de marktsector.”

Geen strategie maar intuïtie
In de turbulenties van vandaag kunnen veel van China leren volgens Nijs, daarbij komt het vooral aan op onbevangen omgaan met complexiteit. “In het Westen heeft het woord complex de connotatie van gebrek aan controle, terwijl het in China wordt geassocieerd met rijp en volledig. Chinezen voelen zich het meest op hun gemak als ze kunnen vertrouwen op hun intuïtie, zonder strategie, gewoon met een onderbuikgevoel. Bij vertrouwde fenomenen in onze samenleving doen zich steeds meer onverwachte wendingen voor, waardoor oude strategieën falen.” Het bankwezen is niet langer onaantastbaar, ontwikkelingen in ict hebben invloed op ons leven en de manier waarop we zaken doen en we ontdekken dat de grenzen zijn bereikt van wat we onze leefomgeving kunnen aandoen. Volgens Nijs kan de Chinese filosofie van het taoïsme ons leren om te gaan met dergelijke vormen van complexiteit.

Stenen engel
Een aangrijpend verhaal komt van Lisa Lipkin, voormalig journalist, thans verhalenverteller en spreker tijdens de boekpresentatie. “Op mijn zestiende was ik depressief. Mijn moeder vertelde toen een verhaal over Michelangelo die met een vriend over straat liep. De vriend schopte tegen een steen waarvan Michelangelo zei dat een engel was. Iedereen lachte hem uit, maar zes maanden kon hij het als beeldhouwer bewijzen: de steen was een engel geworden. Mijn moeder zei dat ik zo’n engel ben. Toen ik begon met mijn werk als journalist, werd mijn eerste verhaal afgewezen. Ik dacht terug aan het verhaal van Michelangelo en ik stuurde het naar de New York Times. Die plaatste het.”

Yin en yang
We houden de moed erin, hoewel China in economisch opzicht furore maakt en allerlei vormen van complexiteit op dat gebied, blijkbaar moeiteloos beheerst en creëert. In politiek opzicht is het omgekeerd, daar wordt alles wat afwijkt van de centrale richtlijn heel simplistisch de nek omgedraaid. Dissidenten worden geïsoleerd, journalisten opgesloten en de toegang tot websites met afwijkende informatie is door de overheid afgesloten. Hoogte- of eigenlijk dieptepunt was het neerslaan van de studentenopstand op het Plein van de Hemelse Vrede in 1989. Te midden van alle stroomversnellingen waaraan de wereld ten prooi valt, is dat nog steeds het jaar van een splitsing met langdurige effecten: in Oost-Europa richting democratie en in China richting onderdrukking. Een splitsing tussen west en oost. Naar maatstaven van de tao: tussen yin en yang.

Lieve vijand
Weinigen in het Westen zijn geneigd China in politiek opzicht als voorbeeld te stellen. Aan de andere kant zou het heel goed kunnen dat dit enorme land niet alleen een bron is van talloze economische stroomversnellingen, maar ook een bron van inspiratie voor het omgaan daarmee. Als de vergrijzing geen schrikbeeld hoeft te zijn, is de opkomst van China dat evenmin. De man wiens geboorte over twee weken wordt herdacht zei tweeduizend jaar geleden al ‘heb uw vijand lief’. Als een steen op straat een vermomde engel blijkt te zijn, waarom zou dat dan niet kunnen voor een bankier, een terrorist, een concurrent of de buurjongen die zo veel lawaai maakt met zijn brommer.

Rolmodellen
In deze kersttijd ontkomen we er niet aan om de trend van reli-reveil nog wat uit te werken. Ooit was alles stil en sereen, als een echte hemelse vrede. Toen kwam de oerknal en begon het gedonder. In het nieuwe heelal blijkt dat het geknal uiteenvalt, zoals wanneer de buurjongen langsrijdt. Minder oer en minder heftig, meer verspreid over een aantal kleinere knallen. Zoals de opkomst van internet een aantal donderslagen teweegbracht in de marketing, de LPF dat deed in de politiek en rolmodellen uit Marokko, Turkije en Argentinië, voor de integratie van allochtonen.

Engelen als allochtonen
Als ik straks een engeltje in een kerstboom zie hangen, zal ik denken aan die ene klant die me een loer wilde draaien, aan die onbeleefde cassière van gister … eigenlijk aan iedereen met wie ik ooit ruzie heb gehad. Of nog zal krijgen. Heel lastig om te erkennen dat al die confrontaties net zo onwennig zijn als voor het eerst couscous eten, maar wel heel zinvol. Laten we deze engelen beschouwen als de allochtonen van de toekomst. Gelukkig is hun integratie een kwestie van reflectie en niet het gevolg van beleid dat ergens in de bureaucratie is bedacht. Anders zou de kans op mislukking groot zijn.

Links:
Lisa Lipkin schreef het boek Bringing the story home
Trendoffice, het bureau van Adjiedj Bakas
PiCompany, het bedrijf van Martijn van der Woude
website over het boek De Toekomst van werk
Wikipedia over Annette Nijs
Het boek van Annette Nijs, China met andere ogen

Nogmaals Wilders - ditmaal Geert versus Fatima

2009-08-18T03:54:00.012+02:00

Ook wie mij niet respecteert, verdient respect. En ik zal ervoor vechten om te kunnen blijven zeggen dat ik iedereen respecteer, dus ook Geert Wilders en Fatima Elatik.

Zij vergelijkt Wilders met Hitler. In de VS vergelijken extremisten Obama met Hitler. Zo komt Wilders zowaar nog in goed gezelschap terecht.

Niet overtuigend
De manier waarop Fatima Elatik bij de EO vanavond haar standpunt toelichtte wekte bij mij sympathie voor Wilders. Ze herhaalde steeds dat zij 'wat doet', terwijl Wilders alleen maar 'wat roept'. Dat was voor mij niet echt overtuigend en bovendien was het geen antwoord op de door Andries Knevel terecht met nadruk gestelde vraag: "Waarom doet u precies wat u Wilders verwijt, het demoniseren van medemensen?"

Mandela en Berlusconi
Ik ben als PvdA-lid, vastbesloten vanuit solidariteit en respect naar mijn medemensen te kijken, ongeacht hun geloof, ras, opvatting of wat dan ook. Zelfs ongeacht de wijze waarop mensen hun opvattingen uiten in mijn richting of die van anderen. Ook wie mij niet respecteert, verdient respect, alleen al omdat we anders in een escalatie van afkeuring belanden. Ik heb daarom evenveel respect voor Wilders als voor Mandela, Obama, Elatik, Balkenende, Bos, de dalai lama, koningin Rania van Jordanië, Berlusconi, mijn bovenbuurvrouw, mijn benedenbuurman en ieder ander.

Bewondering en afschuw
Net zo vastbesloten als ik ben om dit respect in ieders richting waar te maken, ben ik van plan de signalen te verstaan die door het succes van Wilders worden afgegeven. Ik bewonder zijn moed, ik verafschuw zijn standpunten. Ik bewonder de wijze waarop hij als een guerillastrijder de gevestigde partijen voor schut zet, ik betreur dat die hem zoveel kansen voor open doel geven om te scoren. Nu ook Elatik weer.

Plank mis
Ongetwijfeld rekent ze op applaus van sommige moslims en (misschien nog belangrijker) van degenen binnen de PvdA die beslissen over haar kandidatuur bij de volgende verkiezingen. Maar als het haar doel is om de opmars van Wilders te stuiten, dan slaat ze de plank mis. De doorsnee burger ziet dat gestuntel met die plank en die ziet ook dat politici van gevestigde partijen het moeilijk vinden om die plank NIET voor hun kop te houden.

Onbevangen
We gaan spannende lokale campagnes tegemoet. De grote vraag is: hebben gevestigde partijen de moed om hun fouten uit het verleden openlijk onder ogen te zien en onbevangen te luisteren naar wat PVV-kiezers beweegt? Zij denken dat het uitbrengen van een proteststem een juiste keuze is en die overtuiging groeit alleen maar zolang hun leider met scheldwoorden wordt bejegend.

Grote partijen
Hoe lastig is het om dat onder ogen te zien? Een klein beetje empathie voor je achterban en je weet het. Ik wens het dit land toe dat de PvdA en de andere grote partijen daartoe overgaan. Dan blijven ze groot.

Links
PvdA
Fatima Elatik
PVV
Knevel & Van den Brink

Openheid in de PvdA

2009-07-20T21:48:00.011+02:00

Kiest de partij voor moed of voor angst?

De PvdA moet snel op zoek naar een robuust profiel, dat is de kern van onderstaand betoog. Om snel resultaat te boeken, doet de partij er goed aan om voorafgaand aan de inhoud, vast te stellen HOE de discussie daarover wordt gevoerd met de achterban en de rest van de samenleving. De partijleiding lijkt niet te beseffen dat op dit moment openheid belangrijker is dan loyaliteit. Ik tracht dit aan te tonen met een voorstel dat partijleider Bos zal aanspreken.

Peuteren aan het pluche
Is er paniek in de PvdA? Gezien de steil dalende peilingen zou je dat zeggen. Binnen de partijen van de oude stempel worden peilingen altijd geïnterpreteerd in het kader van de eigen machtspositie. De externe consequenties zijn een dalend zetelaantal, minder invloed op het beleid en minder aandacht in de media. Het is dan gebruikelijk dat er intern stevig wordt gepeuterd aan de poten van het pluche door ambitieuze talenten, die hopen het stokje te mogen overnemen.

Geen paniek – wel discussie
Gelukkig zie ik geen tekenen paniek en juist wel van discussie. Schrijvers van opiniebijdragen in kranten leven zich uit. De werkgroep Dijksma onderzocht in opdracht van het partijbestuur de afgang bij de EP-verkiezingen. Raadsleden vergaderen wat hen te doen staat om herkozen te worden volgend jaar maart. Gewone partijleden doen duizenden duiten in het zakje. Zelfs kiezers niet die nog nooit PvdA gestemd hebben en dat ook niet van plan zijn, blijken een mening te hebben over de koers van de partij. Het is heel verfrissend om te zien, maar helaas is de kakofonie van creativiteit zo groot dat eenstemmigheid voorlopig niet bereikt wordt. Terwijl de tijd dringt, gezien de raadsverkiezingen van 2010.

Melkert revisited
Ik wil in dit blogbericht niet ingaan op de inhoud, maar op de vraag hoe de discussie binnen de PvdA snel en effectief kan verlopen. Ik schrok nogal van een recente reportage in het NOS Journaal waarin partijleider Wouter Bos zei dat de kritiek in zijn partij zo zuur is en dat dit niet hoort bij de PvdA. Ik denk dat iedereen begrip kan hebben voor de behoefte van Bos aan waardering voor zijn inspanningen en aan vertrouwen dat de partij er weer bovenop komt. Wat ik niet begrijp is dat hij de kritiek blijkbaar niet inhoudelijk wil beantwoorden omdat deze niet op een prettige toon wordt geleverd. Dat doet denken aan de stijl van Melkert die op ijskoude toon kon aangeven dat een bepaald onderwerp hem niet zinde en dat er dus niet over gesproken zou worden.

Motiverend
Het doet trouwens ook denken aan een uitspraak van Job Cohen bij het tv-programma Nova. Hij zei kritiek van PVV’er Hero Brinkman demotiverend te vinden en wilde er daarom niet op ingaan. Dat is wat mij betreft voor politici geen professionele manier om kritiek te hanteren. (zie naschrift) Ook Ad Melkert paste een afleidingsmanoeuvre toe in 2002, toen hij dacht de daling in de peilingen te kunnen keren door Pim Fortuyn te vergelijken met de Franse rechts-extremist Jean-Marie Le Pen. De ernst van die misrekening heeft electoraal grote gevolgen gehad. Ervan uitgaande dat het terzijde schuiven van kritiek, zonder de inhoud ervan te onderzoeken, helemaal niet leidt tot waardering en vertrouwen, zijn er wat mij betreft drie scenario’s voor hoe het de PvdA zal vergaan.

Solidariteit
Scenario 1. De PvdA groeit uit tot een eigentijdse partij waar continu openlijk wordt gediscussieerd op basis van argumenten rond de eigen beginselen zoals solidariteit en vrijheid. Hiermee krijgt de partij niet alleen een duidelijk gezicht, maar ook een uitgestoken hand naar de kiezer en een gespitst oor naar wat die te melden heeft. Discussies over de koers verlopen fel en vurig, met vertrouwen in synergie en draagvlak. Niet alle standpunten zijn voor iedereen ideaal. Wel is er overeenstemming op hoofdlijnen en iedereen voelt zich gehoord. De achterban draagt dit uit en werft daarmee nieuwe kiezers – dit creëert een nieuw mandaat voor het leiderschap.

Verzuring gegarandeerd
Scenario II. De discussie wordt gevoerd op basis van een aantal ongeschreven regels. Meningen worden alleen serieus genomen als ze motiverend zijn voor het kader van de partij en vooral ‘niet zuur’. Gevolg: mensen voelen zich geremd en worden héél erg zuur, van onmacht en frustratie. Interne discussies krijgen een grote mate van voorspelbaarheid, het leiderschap heeft geen voeling meer met de achterban en weet dus niet meer wat daar leeft. Gevolg is dat het veel moeite kost om standpunten te ontwikkelen die realistisch zijn en draagvlak hebben. Uitgebrachte standpunten moeten herhaaldelijk worden herzien. Dit zal voedsel geven aan de beschuldiging van 'gedraai', de kwetsbare kant van de PvdA.

Angst en woede
Scenario III is een compromis tussen I en II. Hierbij worden niet alle mogelijkheden om Wilders te bestrijden gebruikt. De geloofwaardigheid van de PVV blijft voor een groot deel van het electoraat overeind omdat ze succesvol inspeelt op twee emoties: angst en woede. Angst dat de Nederlandse samenleving verloren gaat en woede over het gebrek aan daadkracht van de overheid. Het is misschien heel erg jammer, maar emoties zijn nu eenmaal een krachtige bron van handelen, ook op electoraal gebied. De PVV profiteert daarvan in dit scenario. Over vijftig jaar zullen politicologen vol bewondering bespreken hoe het mogelijk was dat een partij met zulke oppervlakkige argumenten zo slecht werd bestreden door andere partijen.

Robuust profiel
Op dit moment zijn van alle scenario’s patronen zichtbaar. Het ligt in de macht van een grote partij, zoals de PvdA op dit moment is, om koers te geven aan de maatschappelijke discussie en te kiezen voor het waarmaken van een bepaald scenario. Wat mij betreft valt de keuze op scenario I. Dat is de meest zekere manier om een profiel te creëren dat robuust en aansprekend is. Op basis daarvan kan de discussie over actuele vraagstukken in de samenleving worden gevoerd op een manier die kiezers het gevoel geeft te worden gehoord, zonder risico dat de partij vervalt in populisme.

Optimisme en visie
Deze aanpak past pas in de zogenaamde regelkring van managementguru Edwards Deming, die Wouter Bos in zijn verleden bij Shell vast al goed heeft leren kennen. De regelkring kent vier fasen: Voorbereiden, Uitvoeren, Evalueren en Bijsturen - waarna de cyclus opnieuw begint. De fase waarin de PvdA sinds de EP-verkiezingen verkeert is Evalueren, daarin is moed nodig om de feiten onder ogen te zien en openheid bij het bespreken ervan. In de fase van Bijsturen gaat het vooral om optimisme en de visie om alle uitgewisselde inzichten te kunnen verwerken tot bouwstenen voor een nieuw plan. In de fase van Voorbereiding wordt dit plan gemaakt, daarbij gaat het vooral om overzicht en realisme. Bij de fase van Uitvoering (bijvoorbeeld tijdens een volgende campagne) gaat het om daadkracht, volharding en loyaliteit.

Electorale verhoudingen
Tot slot, om de moed erin te houden. Ooit was er een andere partij die zware klappen kreeg, niet alleen in de peilingen, zelfs tijdens de verkiezingen van 1994: het CDA. Toen vervolgens Enneus Heerma het leiderschap overnam van Eelco Brinkman, hoorde ik een actieve CDA'er zeggen ‘ik denk dat het nooit meer goed komt’. Gezien de huidige electorale verhoudingen, zou iets meer optimisme niet misplaatst zijn geweest. Ad Melkert heeft trouwens een aantal dingen gemeen met Eelco Brinkman. Ze werden als beiden partijleider door hun voorganger aangedragen (Wim Kok en Ruud Lubbers) en de verkiezingsuitslag was voor beiden fataal: Melkert ruimde het veld in 2002, acht jaar na Brinkman.

Hol van de leeuw
Beiden kwamen goed terecht. Brinkman werd voorzitter van de werkgevers in de bouw, in 2006 kreeg hij van de Volkskrant de titel van meest machtige Nederlander. Melkert werd onlangs benoemd tot ambassadeur van de VN in Irak, een positie die even prestigieus is als gevaarlijk. Tegenwoordig komt Melkert in de media heel open en authentiek over, niets in zijn verschijning doet nog denken aan de barse blikken die hij vroeger de camera in slingerde. Vanuit de LPF werd hij zwaar verguisd, onder meer door zijn weigering om te praten over de zogenaamde ‘straattereur van moslimzijde’. Nu vertrekt hij wat dat betreft naar ‘het hol van de leeuw’. Ik wens de PvdA een soortgelijke transformatie toe. Wouter Bos bezit volgens mij een aantal van de leiderschapskwaliteiten die passen bij deze ontwikkeling.

=
Naschrift juni 2010. Dit blogbericht ietwat gedateerd. Bos is opgevolgd door Cohen, die heeft laten weten dat zijn optreden tijdens het debat met Hero Brinkman niet tot zijn hoogtepunten behoorde. De electorale verhoudingen zijn omgegooid door de duikeling van het CDA. Niettemin blijft overeind dat openheid in de PvdA zowel harder nodig is dan ooit als heel ver weg. Zie bijvoorbeeld mijn blogbericht op VakVisie over De twee gemiste kansen van Cohen.

Vertrouwen – groeien, bloeien en snoeien

2009-06-30T03:29:00.015+02:00

Vertrouwen is fijn. Om te krijgen en te geven. Dat laatste doe je voorzichtig, maar als het lukt kan de opbrengst heel groot, mooi, duurzaam en dankbaar zijn. Exact dezelfde letters staan zowel voor een werkwoord als een zelfstandig naamwoord (enkelvoud), dat komt in onze taal niet vaak voor. Effect van vertrouwen is een toename in creativiteit, rust, productiviteit en geluk. Genoeg reden om het fenomeen goed uit te diepen.

Voorspellen van vertrouwen
Ik ben op een bijeenkomst over vertrouwen van The Project Network, een sprekersplatform voor een betere wereld. Vertrouwen geven betekent voor mij de verwachting dat anderen bereid en in staat zijn zorgvuldig met mijn behoeften om te gaan. Ik ken twee grote denkers op het gebied van behoeftes Abraham Maslov en Marshall Rosenberg. Maslov is bekend om zijn piramidemodel dat zegt dat fundamentele behoeftes als huisvesting en voeding, een meer acuut karakter hebben dan bijvoorbeeld zelfverwerkelijking.

Compassie
Rosenberg is grondlegger van de methode NVC voor geweldloos communiceren, waarbij rekening houden met behoeftes een instrument is om jezelf en anderen compassie te geven. Daarmee kun je bijvoorbeeld conflicten voorkomen en oplossen. Maar laat ik eerst luisteren naar de inleider van vanavond, Tica Peeman, directeur van VIStrainingen. Tica vertelt dat er drie voorspellers zijn van vertrouwen binnen organisaties: transparantie, betrokkenheid en keuzevrijheid. De laatste twee begrijp ik, maar ik wil graag even uitwerken hoe ik transparantie ervaar.

Reëel en relevant
Transparantie betekent helderheid over je rechten en plichten, je weet wat er van je wordt verwacht en wat je van anderen kunt verwachten. Je vertrouwt erop dat je anderen (ook meerderen) kunt aanspreken op hun verantwoordelijkheid en dat dit positief gewaardeerd wordt. Anderzijds weet je dat wie ontevreden is over jouw handelwijze, eerst naar jou toekomt, zonder bij anderen te gaan klagen. Zo krijgt iedereen de gelegenheid misverstanden op te helderen en eventuele fouten te herstellen. Daarnaast betekent transparantie dat je impliciete afspraken expliciet maakt, zodat er geen kleine elite meer is, die de ongeschreven wetten beheerst. Expliciet maken betekent verder dat je openlijk met elkaar kunt bespreken of de afspraken reëel en relevant zijn, zodat je met elkaar een lerende organisatie bouwt die opereert op basis van synergie.

Angst geeft overleving
Tica vertelt dat mensen van nature vijf keer meer letten op gevaren dan op kansen. Vertrouwen blijft een prachtig begrip, maar we zijn dus vijf keer vaker bezig met situaties waarin we een gebrek aan vertrouwen ervaren. Dat klinkt niet positief. Doen we onszelf te kort of genieten we nu des te meer van de situaties waarin we ons wel veilig voelen? Of zou dit gewoon een gevolg zijn van natuurlijke selectie: mensen die elk risico meden omdat ze bang waren, liepen minder gevaar en daardoor méér kans zich voort te planten in de evolutie. The survival of the most frightened. De overtuiging dat wie bang is wordt beloond met overleving zit dan ergens diep in onze genen verankerd.

Bevestiging van angst
Als dat klopt zijn wij allemaal afstammelingen van angstige voorouders. En dat kan best kloppen, want het is een perfecte verklaring voor de vraag waar ik al een tijdje mee worstel: waarom is het zo moeilijk een goed milieubeleid te voeren? Antwoord: mensen zien alleen de nadelen ervan, ze zijn bang dat ze hun auto verliezen of een paar dubbeltjes van hun inkomen. Terwijl ze er iets onbetaalbaars voor terugkrijgen: een grotere kans voor hun kinderen om te overleven in een wereld met schoon water, frisse lucht en gezond eten. Misschien daarom kiezen we steeds weer de politici die onze angst voeden. Het schijnt dat mensen vooral in crisistijd behoefte hebben aan politici die inspelen op angst - kiezers zoeken de bevestiging van hun angst als een soort zekerheid in onzekere tijden.

Luisteren
Er moet een manier zijn om het tij te keren en vertrouwen te kweken. Misschien met transparantie, betrokkenheid en keuzevrijheid. Overigens zijn dit voorspellers van vertrouwen, dus geen oorzaken. Ik denk dat er wel een causale samenhang is met luisteren, zeker als je vervolgens in woord en daad aan geeft wat je hebt gehoord en daarbij zorgvuldig omgaat met de belangen van betrokkenen. Toch doen zich daarbij wel eens onverwachte wendingen voor. Banken die tot voor kort pretendeerden bastions van vertrouwen te vormen omdat ze geld van spaarders en aandeelhouders behoedzaam moesten beheren, zijn van hun voetstuk gevallen toen bleek dat hun hebzucht en domheid de trigger was van een gigantische economische crisis.

Koesteren en waarmaken
Knoeien met vertrouwen geeft een knauw. Om een samenleving te bouwen die klaar is voor de toekomst moeten we het terugwinnen en koesteren. Laten groeien, met hier en daar wat snoeien, zodat het volop kan bloeien. Vertrouwen geven is mooi, ontvangen en behouden ook. Vertrouwen hebben geeft hoop. Je kunt het vertrouwen van een ander waarmaken en vice versa. Ik wens het iedereen allemaal toe.

Links

Vertrouwen, wat is dat? blog van organisator Jorrit Timmermans over de bijeenkomst
Wikipedia over Abraham Maslov en diens behoeftepiramide
behoeftes kunnen zich voordoen op verschillende niveaus van de persoonlijkheid, zie hiervoor de driehoek van Gregory Bateson
NVC-behoeftes: Engelstalig en Nederlandstalig
SLO, website voor het onderwijs, met een webpagina over zelfvertrouwen bij kinderen
boek I trust U van spreker Tica Peeman
website VakVragen met de vraag: Hoe regel ik vertrouwen met een bedrijfsblad?

Banken in burka

2009-06-26T20:33:00.018+02:00

Astrologie en economie, volgens trendwatcher Bakas

De roze brillen zitten voor twee jaar in de kast. Trendwatcher Adjiedj Bakas voorspelt dat economische spelers pas in 2011 hun vertrouwen hervinden, dan pas kan de economie opnieuw groeien. Mogelijk hangt dit samen met de Mayakalender. Bronnen van spiritueel inzicht genieten toenemende belangstelling, al geven bedrijven nog maar heel voorzichtig toe dat ze hier gebruik van maken. “Astrologie is niets voor miljonairs”, zou een bekende Amerikaanse bankier hebben gezegd.

Voorbij de crisis
Wat hebben ambtenaren van RIVM gemeen met medewerkers van KPN, beleggers op de Amsterdamse beurs en Scandinavische ministers van Financiën? Ze gebruiken astrologie in hun werk. Dat zei trendwatcher Adjiedj Bakas bij de presentatie van zijn nieuwe boek Beyond the crisis, half juni, op Beursplein 5 in Amsterdam. “Ze houden het verborgen, ze zitten als het ware in burka”, zo onthulde Bakas in een toespraak tot enkele tientallen financieel specialisten.

Graaiende haaien
Het boek bevat bijdragen van onder meer oud-premier Wim Kok, DNB-directeur Nout Wellink en voetballer Edgar Davids. Algemene conclusie van het boek: de motor van de economie is aan herziening toe. Niet even een apk, maar een grondige revisie. De huidige crisis werd onder meer veroorzaakt doordat banken steeds brutaler en gehaaider werden, ‘het onderste uit de kan’ graaiend tot ze het deksel op de neus kregen. Dat werd verergerd door slecht leiderschap en hebzucht van aandeelhouders. De financiële sector stortte in, de hele wereld meesleurend in een diepe en langdurige depressie.

Reinigingsproces
Het klinkt dramatisch, maar het is niets bijzonders. Bakas: “Dit is de vijfde depressie in tweehonderd jaar, precies met de regelmaat die eerder door de Russische econoom Kondratieff was vastgesteld, toen hij in opdracht van het Sovjetregime de kapitalistische economieën in kaart bracht. Eerder zijn we uit diepe dalen weer omhoog geklommen, dus dat gebeurt nu ook. Eind jaren tachtig daalden de huizenprijzen plotseling met 25 procent, maar drie jaar later waren ze weer op het oude niveau. De crisis fungeert als economische winter, die net als in de natuur een reinigingsproces op gang brengt waarna de lente weer kan aanbreken. Vanaf najaar 2011 zal er groei ontstaan vanuit herwonnen vertrouwen.”

Cradle
Op korte termijn beleven we een revival van de jaren vijftig. Een opvallende trend die zich nu al voordoet is de exploderende omzet bij fabrikanten van naaimachines: zelf kleding maken is weer helemaal in, net als het laten repareren van versleten schoenen. Ook de verkoop van slaappillen stijgt. Langzaam vergroent de economie: het principe van cradle2cradle (intensief hergebruik) wordt gewoon en auto’s schakelen over op elektrische aandrijving. Het gebruik van olie neemt steeds meer af, dat is prettig voor het klimaat en voor West-Europese economieën, die minder afhankelijk worden van landen met onsympathieke regimes.

Biochemie
Een andere trend voor de komende twintig tot dertig jaar is een grote schoonmaak in de bancaire sector. Het saaie imago op de arbeidsmarkt hoeft niet meer te worden bestreden en eindelijk krijgt de sector leiderschap met oog voor ethische standaarden. Dat laatste gebeurt eigenlijk overal in de economie. Er komt in de samenleving meer staatsinvloed, maar geen mondiaal economisch beleid.

Oliewinning
Er komen nieuwe organisatievormen en allerlei opmerkelijke innovaties op biochemisch gebied. Zo wordt het rendabel om olie (terug) te winnen uit kunststof en water te destilleren uit lucht. Minder positief is het ontstaan van massale werkloosheid en arbeidsonrust. Wie de mensenrechten aan het hart gaan, zal met enige bezorgdheid gadeslaan dat China opvolger wordt van de VS als machtigste land op aarde.

Kabbalisten
China is ook het land met een schrift waar het teken voor crisis bestaat uit de tekens voor gevaar en kans. Dat geeft nou net wel weer inspiratie voor optimisme. Het is ook een land met een beschaving die vanouds belangstelling heeft voor het immateriële. Dat past bij de trend naar meer ruimte voor spiritueel besef en intuïtie. Meerdere crises zijn (correct) voorspeld door spiritueel deskundigen, zoals astrologen en Kabbalisten. Vanuit de Hopi-stam van Noord-Amerikaanse indianen werd rond de crisis van 1987 gezegd dat de laatste 25 jaar waren ingegaan van een tijdperk van 26 duizend jaar en dat enkele jaren voor 2012 een diepe economische crisis zou uitbreken. Bakas: “Toen werd daar lacherig over gedaan, nu niet meer.”

Astrologie is wetenschap
“De topman van Royal Bank of Scotland weet dat astrologie wordt gebruikt in het Nederlandse bedrijfsleven”, vervolgt Bakas. “Het is voor hem heel gewoon om er rekening mee te houden dat dit leeft bij zijn klanten. De topman van ArcelorMittal heeft op advies van zijn astroloog een ring met een oranje edelsteen om zijn rechter wijsvinger.” Tot de aanwezigen bij de boekpresentatie behoort Ricardo Fakiera, werkzaam bij de Nederlandse vestiging van de Amerikaanse bank Merrill Lynch. Hij ziet effecten van planeetstanden op menselijk gedrag, “Astrologie is de oudste wetenschap ter wereld.” Bakas citeert de oprichter van de Amerikaanse bank JPMorgan Chase: ‘astrologie is niets voor miljonairs, daar moet je miljardair voor zijn’.

Omwenteling is al gaande
Na de presentatie van het boek Beyond the crisis, spreek ik met Fred Butter. Hij is acteur en spreker op het gebied van de Mayakalender, waarin 2012 een belangrijk jaartal is. Er zal volgens hem geen sprake zijn van een heftige kentering: “De omwenteling naar een tijdperk waarin we zorgvuldiger met elkaar en met de aarde omgaan, is al begonnen.” Wie zich erbij betrokken voelt raadt hij aan open te staan voor intuïtieve indrukken en compassie te hebben voor de zwakkeren.

Drinken en dobberen
Maar wat vind ik er zelf van? Intuïtie is geen onbekend gebied voor me, ik heb er al heel wat successen mee bereikt, zowel zakelijk als privé. Maar geloven in astrologie is toch weer een stap verder - het is vaak vaag, ongrijpbaar als water. Aan de andere kant is water niet bedoeld om te (be)grijpen, maar om te drinken of in te dobberen. Trouwens, biologen zeggen dat het menselijk lichaam voor tweederde uit water bestaat - toevallig evenveel als het aardoppervlak. Astronomen zeggen dat de getijden van eb en vloed samenhangen met de stand van de planeten. Is het dan niet logisch dat mensen daar ook invloed van ondergaan?

Wederzijdse excuses
Maar we kunnen nog zoveel vertrouwen hebben in de toekomst, we zullen niet leren van onze fouten als we die niet onder ogen zien. Misschien moet ik mijn bank vertellen dat ze voortaan best wat voorzichtiger mogen zijn bij het doen van riskante investeringen. Als zij vinden dat ik ze in het verleden daartoe als klant heb aangezet, zal ik daarvoor mijn excuses aanbieden. Ik hoop natuurlijk dat bankiers dat zelf ook onomwonden doen, voor hun aandeel in het ontstaan van de crisis.

Groene glorie
Dat zou mij genoegdoening geven en het is ook in hun eigen belang: wie geen verantwoording neemt voor eigen falen, draagt de schaamte daarover met zich mee. Dat knelt en stoot af als een burka rond het lijf van een mooie moslima. We gunnen de banken best dat ze kijken door een roze bril naar een glorieuze, groene toekomst. Maar toch niet in burka gehuld? Dat is geen gezicht.

Garantie
Gunnen we dat de banken inderdaad?, zo wordt me wel eens gevraagd. "Wordt het niet eens tijd om ze een lesje te leren?" Zelfs het woord boetedoening valt. Daar ben ik inderdaad ook voor mits op een constructieve manier: met excuses en de zekerheid dat herhaling is uitgesloten. Als banken op die manier garanderen dat ze hun lesje geleerd hebben, kunnen ze verder onheil voorkomen, ook voor zichzelf: klanten, medewerkers en kapitaalverschaffers zullen niet pikken dat ze weer over de schreef gaan. "Maar is het wel nodig compassie te hebben voor banken, zij behoren toch niet tot de zwakkeren?" Ik denk dat iedereen recht heeft op compassie. Trouwens, veel van de grotere banken staan door hun rol bij het ontstaan van de crisis, in moreel opzicht niet zo erg sterk. In die zin behoren ze wel degelijk tot de zwakkeren.

Links:

het boek Beyond the crisis op de website van auteur Adjiedj Bakas
website over 2012 van Fred Butter
over de ethische afweging van sommige banken, zie dit bericht op Communicatie Online
een artikel dat ik najaar 2008 schreef voor Personeelbeleid over Adjiedj Bakas, kunt u desgewenst hier aanvragen

Andere websites rond 2012 met verschillende visies:

DaanSpeak, onderzoeksjournalist die een aantal interpretaties in kaart brengt
Golden Starlight, op één webpagina een aantal inzichten rond 2012
InfoNu over 2012 met een aantal artikelen
Peter Toonen, publicist rond 2012
Pineut, een blog met een kritische kijk
Skepsis over de Mayakalender
Wikipedia over de Mayakalender

Sleutel tot succes van coaching

2009-06-21T02:56:00.014+02:00

Slechts vijftien procent van het resultaat van coaching wordt veroorzaakt door de vakbekwaamheid van de coach. Dat blijkt uit de inleiding van Ben Tiggelaar op een congres voor coaches. Het is geen leuke boodschap om daar te brengen, maar uiteindelijk is er ook goed nieuws voor deze beroepsgroep.

Tot de nok
5 juni, de derde Dag van de Coach in Ede. Vanuit de ontbijtzaal van de Reehorst zie ik dat parkeerplaats volstroomt. Even later is de theaterzaal zelfs tot de nok toe gevuld, net als vorig jaar. Op het toneel staat wederom Ben Tiggelaar, gedragsdeskundige en onderzoeker. Hij is gekomen om te vertellen wat coaching succesvol maakt, op basis van de meest recente wetenschappelijke onderzoeken naar gedrag, therapie en gezondheid.

Human capital
Gedragsverandering is complexe materie. Vorig jaar meldde Tiggelaar dat in westerse landen gedrag oorzaak is van tachtig procent van de kosten van gezondheidszorg - dus niet genetische aanleg, maar bijvoorbeeld roken, stress en te weinig bewegen. Een nog schokkender cijfer: van alle mensen die een hartaanval overleefden, slaagt slechts tien procent erin om gezonder te leven. Ook organisaties lukt het niet om effectief te veranderen. Fusiegolven en reorganisaties zijn aan de orde van de dag, maar het grootste deel ervan mislukt. En het is nog moeilijker om faciliteiten te scheppen waarin medewerkers goed kunnen functioneren, ondanks alle pleidooien voor de waarde van ‘human capital’. Onderzoek van opinieburau Gallup zegt dat slechts zeventien procent van de respondenten het grootste deel van hun werkdag hun sterke punten gebruikt. Toch vindt maarliefst 73 procent het motiverend als dit wel gebeurt.

Bouwen op wat positief is
Een voorbeeld van Tiggelaar: “Stel een verwarmingsmonteur repareert uw kachel, die doet het wel weer, maar hij maakt lawaai en er zit een vlek in het tapijt. U belt het bedrijf om een klacht in te dienen en de directeur zegt dat deze monteur toch al beter presteert dan vroeger, omdat ze hem naar cursussen hebben gestuurd. Gaat u akkoord met die uitleg of zoekt u voortaan een bedrijf met monteurs die hart hebben voor hun werk? Het is veel zinvoller mensen te steunen bij het ontwikkelen van hun talent en hun passie, dan hun tekortkomingen te verhelpen. Uitgaan van het positieve, werkt beter dan bestrijden van het negatieve.”

Tandarts zonder passie
Ik denk terug aan een act van komisch duo De Mounties, in de jaren zeventig. Een patiënt komt bij de tandarts, maar die zegt “Ik zou eigenlijk moeten boren, maar daar had ik een onvoldoende voor. Ik kan uw kies trekken, maar daarbij heb ik gespiekt. Zal ik uw tanden dan maar schoonmaken, daar heb ik een goed cijfer voor gehaald?” Ook deze tandarts had duidelijk niet zoveel hart voor de zaak, je vraagt je af hoeveel tandartsen er zijn die dit niet hardop zeggen, maar het wel denken. En voor hoeveel verwarmingsmonteurs, ambtenaren, matrozen, onderwijzers en kassières geldt het zelfde?

Vier factoren
Er zijn volgens Tiggelaar vier factoren die het succes van een coachingtraject bepalen:

veertig procent: kenmerken van de klant, zoals talenten, kwaliteiten, vriendenkring
dertig procent: de relatie tussen coach en klant
vijftien procent: het geloof in de verandering
vijftien procent: de gebruikte coachingtechnieken.

Voorbereiding
De kenmerken bepalen dus in grote mate het succes van de coaching, maar buiten de coach om. De persoonlijkheid van iemand die een coachingrelatie aangaat ligt grotendeels vast en de prikkels die worden uitgedeeld door bijvoorbeeld bazen, collega’s, klanten, ict-apparatuur en familie zijn niet direct beïnvloedbaar. Wel kan een coach zijn klanten helpen zich mentaal te sterken, bijvoorbeeld bij de voorbereiding van taken waar ze tegenop zien. Uit onderzoek is gebleken dat door deze verbetering van de kenmerken, het aantal succesvol uitgevoerde taken stijgt van twintig tot dertig procent naar zeventig tot tachtig procent.

Beloning werkt
Een goede relatie met een coach kan voor een klant stimulerend zijn om te groeien. Bij gedragsverandering werkt positieve bekrachtiging (beloning) beter dan negatieve (straf). Bij een onderzoek onder mijnwerkers is gebleken dat het aantal ongevallen spectaculair daalde door hieraan een beloning te koppelen. Dit was veel effectiever dan methodes die in het verleden werden gebruikt, zoals voorlichtingscampagnes.

Stretchen
Dat de klant gelooft dat het coachingtraject verandering teweeg brengt, speelt ook mee. Een van de onderdelen daarvan is efficacy, de inschatting van iemand of hij in staat is een bepaalde taak goed te vervullen. Waar sommige coaches erop gericht zijn dat hun klanten groeien door te ‘stretchen’ (het doen van moeilijke opdrachten), is er blijkbaar ook veel voor te zeggen om gemakkelijke opdrachten te geven en zo zelfvertrouwen te kweken.

Vijf fasen
De gebruikte coachingtechnieken is een andere factor die het succes van een coaching bepaalt. Tiggelaar adviseert om tijdens het coachingtraject het accent te verschuiven van denken naar doen, waarbij de klant steeds meer aan het stuur komt te zitten. “Eerst breng je in kaart wat eigenlijk het probleem is, daarna laat je de klant overwegen wat de voor- en nadelen van een oplossing zijn. De derde fase is het voorbereiden van de eigen gedragsverandering en de vierde fase het uitvoeren daarvan gedurende minimaal zes maanden. Fase vijf is het instandhouden van het nieuwe gedrag.”

Krachtig systeem
Tiggelaar zegt dat minstens 95 procent van het menselijk gedrag onbewust wordt bepaald. Bij eerdere gelegenheden noemde hij de Deense wetenschapsjournalist Tor Norretrander, die heeft gemeld dat mensen elf miljoen signalen per seconde krijgen, waarvan het brein er gemiddeld veertig bewust kan verwerken. Dat is niet gemakkelijk te accepteren, maar het geeft ook grote mogelijkheden. Ons onbewuste is een krachtig systeem dat enorme hoeveelheden informatie uit onze zintuigen supersnel kan verwerken. Dat geldt niet alleen in de kunst of de sport, ook bij prestaties op de werkvloer. (bron: mijn artikel in Personeelbeleid van december 2006. Hier aanvragen).

Vijftien procent
Net als het geloof in de verandering is het succes van een coachingtraject voor vijftien procent te verklaren uit de door de coach gebruikte technieken. Ook al is menige coach ervan overtuigd dat zijn methode werkt voor iedereen, dat is blijkbaar in zeer beperkte mate het geval. Tiggelaar brengt een volle zaal van enthousiaste coaches dit ongetwijfeld slechte nieuws en relativeert dat ook weer: “De door u gebruikte technieken hebben voor vijftien procent direct invloed, maar ze spelen ook mee bij de andere drie factoren, die samen voor 85 procent het succes van uw werk bepalen.”

Doelen en middelen
Dat is opmerkelijk. Een coach kan zijn interventies richten op een gedragsverandering, maar ook op de andere drie factoren: gebruik maken van positieve elementen in de omstandigheden, stimuleren van geloof in de verandering en het opbouwen van een goede relatie met de klant. Maar dan moet er een bewust(!) onderscheid worden gemaakt tussen doelen en middelen. Als het doel is dat iemand een baan vindt die bij hem past, dan kunnen de interventies tevens (als middel) gericht zijn op de andere drie factoren.

de omstandigheden kunnen bijvoorbeeld worden beïnvloed met de opdracht om dagelijks één aantrekkelijke vacature te vinden (dit geeft focus, activering en het zoeken van een nieuwe omgeving)
het geloof in succes kan worden gestimuleerd door het geven van succesverhalen van vroegere werkzoekers
en de relatie met de klant kan worden vormgegeven door het tonen van compassie bij tegenslagen.

De sleutel
Coaching realiseert een verandering. De coach heeft voor vijftien procent direct invloed op het goede verloop van proces, de invloed stijgt enorm als de verandering indirect wordt beïnvloed via de andere drie factoren. Zoals het rijden van een auto iets heel anders is dan het starten ervan. Het rijden vergt een reeks van complexe handelingen, terwijl het starten niet veel meer is dan draaien aan de contactsleutel. Toch is die sleutel onmisbaar voor het maken van een autorit. Dat wordt bewezen wanneer aan het eind van de dag de parkeerplaats weer leegstroomt.

Zie verder deze websites:
Ben Tiggelaar
Personeelbeleid, P&O-vakblad
Tijdschrift voor Coaching, organisator van de Dag van de Coach
Foto Corbino is de maker van de foto

Klantvriendelijk?

2009-06-09T15:23:00.001+02:00

Ik heb een communicatiebureau nodig. Niet voor het uitbesteden van een klus (ik heb zelf zo'n bureau), maar om te netwerken. Zij hebben een klus gekregen die ik voorheen deed. De opdrachtgever, projectleider bij een overheidsinstantie, raadde mee aan met ze kennis te maken.

Muziek in de oren
Ik bekijk de website. Het duurt vijftien seconden voordat deze is geopend. Dat kan toeval zijn, misschien had mijn pc gewoon even een hapering. Dan komt er een muziekje op, ik scroll omdat ik het geluid bovenaan het scherm niet kan uitzetten. Maar het kan onderaan ook niet.

Irritatie
Ik werk de diverse pagina's af, steeds met een ander muziekje. Best leuke deuntjes, maar ik wil ze niet horen. De irritatie groeit. Dan blijft de site ook nog hangen. Ik surf er opnieuw heen en zoek een telefoonnummer. Ik overweeg de muziek aan te laten als ik bel, dan kan ik gelijk uitleggen hoe hinderlijk het is.

Mededeling
Toch is dat erg onbeleefd, ik ben genoodzaakt de website te verlaten. De telefoon wordt snel opgenomen, een vriendelijke dame geeft een ander nummer. Als ik dat bel krijg ik een antwoordapparaat van een hotel. Na een lange mededeling dat ik een 06-nummer moet bellen, wordt gezegd dat ik toch kan inspreken. Maar dan wordt de tekst herhaald in het Engels. Ik leg neer. Het nummer klopt.

Fouten
Hoe kan dit?!? Lange laadtijd, ongevraagde muziek, niet aanbieden terug te bellen en dan nog meer geklungel aan de telefoon. Wat voor fouten heb ik moeten maken om aan dit bedrijf een klus te verliezen? Het maakt me nieuwsgierig, ik ga ze vast nog eens bellen.

De waarde van woede

2009-05-23T00:38:00.000+02:00

De kleinzoon van Mahatma Gandhi maakt een toer door Nederland

Als tiener werd Arun Gandhi regelmatig door leeftijdgenoten in elkaar geramd. Zijn ouders besloten dat hij in een veiliger omgeving zou opgroeien: de ashram van zijn opa Mahatma Gandhi.

De kleinzoon van de grote voorvechter van geweldloosheid is dezer dagen in Nederland. Hij vertelt dat hij op zijn twaalfde vol wraakgevoelens aankwam bij opa. Langzaam leerde hij zijn woede te hanteren. “Ik ging een dagboek bijhouden, niet om mijn agressie goed te praten, maar om oplossingen te zoeken. Ik ging beseffen dat woede is als elektriciteit: het geeft energie, het is gevaarlijk, maar ook nuttig. En ik leerde dat ik mijn ongenoegens niet moet afreageren door de hulpbronnen van de aarde te misbruiken.”

Alle religies
Positief aan woede is dat deze kan voortkomen uit behoefte aan rechtvaardigheid. Wanneer we als mensheid leren deze constructieve behoefte ook op een constructieve manier te uiten, geven we iedereen een maximale vrijheid met een minimale beperking van de vrijheid van anderen. De oude Mahatma was op dat gebied al heel ver. Zo organiseerde hij dagelijkse bijeenkomsten waar gebeden vanuit alle religies werden uitgesproken, maar waarin geen enkel religieus symbool was te zien.

Slimme strategie
Ook in strategisch opzicht was hij slim. Hij ontdekte al heel vroeg dat geweldloosheid niet gelijkstaat aan onderwerping of apathie. In zijn strijd voor de onafhankelijkheid van India, nam hij voortdurend het initiatief in handen, waardoor de Britse overheersers tot wanhoop werden gedreven. Veel minder bekend is een verhaal uit Zuid-Afrika waar Mahatma Gandhi werkte als advocaat. In zijn strijd voor gelijke burgerrechten werd hij aangesproken door stakingsleiders bij de spoorwegen: “We strijden tegen dezelfde vijand en met geweldloze middelen, als we samenwerken staan we sterker.”

Geen vijanden
Gandhi zag daarvan af: “Ik heb geen vijanden”. De staking verliep niet geweldloos waardoor het voor de regering gemakkelijk was een incident te creëren om de moraal van de stakers te breken. De strijd voor gelijke burgerrechten duurde langer en dwong president Smuts om op voet van gelijkheid te onderhandelen. Afgezien van dit succes, de vraag is wel: als je geen vijanden hebt, wat moet je dan met de boodschap van Jezus, 'heb uw vijand lief'?

Constructief
Geweldloos is dus bepaald niet passief. Het is heel actief, en daarnaast creatief, je kunt je erin uitleven. Bovendien vermijd je dat de wederpartij frustraties oploopt die een oplossing belemmeren, sterker nog: de ander krijgt bewondering voor je constructieve houding.

Gevangenis
Ik heb de dalai lama op tv wel eens horen zeggen dat er bij de Chinese regering grote bewondering voor hem is, omdat hij ondanks alle geweld van hun kant geweldloos blijft. De signalen daarvan zijn natuurlijk heel spaarzaam. En Arun Gandhi is niet positief over de kansen van Tibet: “Een geweldloos leider hoort tussen zijn volk te staan, als hij niet in de gevangenis zit. Alleen dan kun je mensen vragen acties te voeren, om de bezetting te weerstaan.”

Feature in Newsweek
Arun Gandhi is inmiddels 75 jaar. Na dertig jaar journalist te zijn geweest voor The Times of India, vertrok hij naar de VS om onderzoek te doen voor een een boek over discriminatie. Toen bladen als Newsweek een People dat wisten, begonnen ze features (grote stukken) over hem te schrijven. Vervolgens kreeg het publiek belangstelling en werd hij gevraagd voor lezingen. Dat gebeurde zo vaak dat hij niet meer uit de VS vertrok.

Politieke invloed
Hoewel er in het zaal Emma in Utrecht niet meer dan 35 mensen zijn, zegt hij meestal volle zalen te trekken. In Duitsland, waar hij net vandaan komt, elders waar hij komt en zeker in de VS. Na afloop kan ik nog even met hem napraten. “Zelfs in een conservatieve staat als Indiana per keer meer dan duizend aanwezigen. Ik richt me vooral op studenten. In mijn vorige beroep had ik invloed op de politiek, ik merkte door daar gebeurde dat ik gelezen werd. De resultaten die ik nu bereik zijn meer op de lange termijn, maar ik geniet er wel heel erg van.”

Van India tot Indiana: de cirkel is rond. Zo rond als de aarde waarover Gandhi reist.
=
Zie verder deze websites van of over Arun Gandhi in verschillende landen:
Toer door Nederland (mei 2009)
arungandhi.org
Wikipedia
Gandhi for Children
Mahatma Gandhi op Verbeeldingskr8, blog van Marina Noordergraaf

Balkenende verdwaalt tussen Tsjechië en Tibet

2009-05-19T20:28:00.000+02:00

Premier Balkenende ontwijkt de dalai lama*), zo werd deze week bekend. Een besluit waarvoor ongetwijfeld vele economische, diplomatieke en andere machtspolitieke redenen zijn. Maar toch ook een pijnlijk en curieus besluit.

Homohuwelijk
Een Nobelprijswinnaar wordt door de premier niet ontvangen omdat de relatie met China voorrang krijgt. Het is wel een beetje cynisch. Ik denk terug aan de opmerkingen die de premier maakte in Indonesië over het homohuwelijk. Ook daar was sprake van morele druk die op hem werd uitgeoefend. Toen gebeurde dat door een meisje met een hoofddoek die een vraag stelde in een zaal vol Islamitische jongeren. Ze waren verontwaardigd over de tolerante houding van Nederland tegenover homo's en Balkenende vergat dat er een camera stond.

Lef, lof, laf
Vandaag de dag is er volop publieke aandacht, maar de druk van China is immens. Het eindresultaat is hetzelfde: hij bezwijkt. De premier toont geen lef en hij oogst geen lof, hij is blijkbaar laf. Nooit meer kan hij politieke tegenstanders van gedraai beschuldigen, hij is nu zelf aan het dolen.

Erasmusprijs voor Havel
En er is een parallel met een gebeurtenis die even veelzeggend is. Toen Vaclav Havel nog een gewone Tsjechische dissident was, kreeg hij de Erasmusprijs. De toenmalige minister van Buitenlandse Zaken Van den Broek probeerde invloed uit te oefenen op de dankrede die Havel zou houden, onder diplomatieke druk vanuit deze communistische dictatuur. Zelfs Ruud Lubbers was daar als minister-president vatbaar voor. Dit hele verhaal wordt gememoreerd op Wikipedia.

Uitvlucht
Enige jaren later kwam de omwenteling in het Oostblok. Havel werd plotseling president, tot grote schrik van Lubbers en Van den Broek. Om hun gezicht te redden, konden ze niets anders bedenken dan hem voor te dragen voor de Nobelprijs voor de Vrede. Die uitvlucht is voor Balkenende niet bruikbaar: de dalai lama kreeg die prijs al in 1989 (ook dit is gedocumenteerd op Wikipedia).

VOC-normen en -waarden
Balkenende staat bekend om zijn pleidooi voor 'normen en waarden', hoewel dat thema eigenlijk al enige tijd geleden is vervangen door 'de VOC-mentaliteit'. Dat past uitstekend in de nu gekozen lijn: buitenlandse betrekkingen worden gedomineerd door handelsrelaties. Normen en waarden lijken heel ethisch, maar ze kunnen, zoals nu blijkt, een puur economisch karakter krijgen.

*) Voor mij is dalai lama geen persoonsnaam maar een functienaam, die wordt met kleine letters geschreven, net als koningin en paus.

Permatrend Bakas

2009-02-28T03:34:00.000+01:00

Wat moet je doen om trendwatcher te worden? Tv-coryfee Bert van der Veer, houdt het zijn publiek voor tijdens de presentatie van het boek Microtrends van Adjiedj Bakas, vandaag in Madurodam. "Je moet eerst iets hébben: een kelder. En wat je moet dóen is het ronselen van stagiaires, ze laten Googlen op termen als nanotechnologie en milieu en daarna hun bevindingen presenteren als trends."

Hoop geven
"Wat je verder moet doen is mensen hoop geven. Die willen ze graag zien en die zien ze vandaag in de ogen van Adjiedj. Ze zien dus niet de dollartekens erin staan." Tot zo ver een paar opvallend kritische kwinkslagen, tijdens de bijeenkomst waarin onder andere werd gefigureerd door Marijke Helwegen, Astrid Joosten, Erica Terpstra en Emile Ratelband.

Mannen zijn stumpers
De laatste betitelt zichzelf vol zelfspot als een voormalige trend die weer opnieuw zal opkomen. Maar of dat gaat lukken is de vraag want 'mannen zijn stumpers', vindt Van der Veer. Een man die zichzelf als stumper betitelt, is dat inderdaad. Of hij is juist heel slim bezig vrouwen voor zich te winnen ... triomfantelijke kreten uit het publiek, vertellen dat dit aardig lukt.

Voorbeelden van trends
Het boek Microtrends gaat over kleine trends die kunnen uitgroeien tot grote. Een zeer beperkte selectie uit de middag:

de behoefte aan biologische producten neemt toe omdat ze puur en schoon zijn
de windmolenbranche maakt een tijdelijke, zeer ernstige crisis door, maar alternatieve energie blijft op lange termijn een sterke trend
we worden liever voor de aarde, anders hebben we straks geen zuurstof meer
steeds meer mensen zijn bezig met de spirituele veranderingen rond het jaar 2012 (maya-kalender, aquariustijdperk)
in de bankwereld komen nog meer lijken uit de kast
de staat herwint terrein
recessie geeft vernieuwing, het loslaten van oude zekerheden
er is behoefte aan inspiratie van verhalenvertellers.

Voorspellingen evalueren
Dit lijstje geeft mij het gevoel dat het onderzoek van Bakas verder gaat dan stagiaires opdracht geven om de arbowet te overtreden. Ook dat er sprekers op het podium staan die kritische noten plaatsen, zegt mij dat Bakas niet alleen aan zijn eigen belang denkt. Bovendien is de dollar bepaald geen opgaande trend. Het gaat mij trouwens niet om wat Bakas verdient maar wat hij ervoor terug geeft.

Vorm van crowdsourcing
Ik zou het wel waarderen als de voorspellingen na vijf of tien jaar nog eens tegen het licht worden gehouden en geëvalueerd. Bij voorkeur in het openbaar, op zijn eigen website, met een forum voor sitebezoekers en eventueel een intranet voor klanten. Dat schept transparantie en het is leerzaam, vooral voor Bakas zelf. Een ander groot voordeel is dat dit een vorm van crowdsourcing wordt: profiteren van de kennis die in de samenleving aanwezig is.

Resteert de vraag of de trends ooit zullen ophouden. Zijn we ooit klaar? Zolang de techniek voortschrijdt en we als mens niet perfect zijn, zullen er altijd ontwikkelingen zijn, denk ik.

Constante factor
Zit er dan misschien een een constante factor in die trends? Mijn eerste gedachte is dat de behoefte van mensen aan openheid een tamelijk dominante trend is. Associaties die ik daarbij heb zijn: meer mondigheid, meer uitwisseling van kennis, daardoor meer kansen om win-winsituaties te creëren en minder angst. Je zou bijna zeggen dat een spiritueel belangrijk jaartal nadert.

Bakas als trend
En er is nog tweede permanente factor in al die trends, Bakas zelf. Ieder jaar verschijnen nu een of twee boeken van zijn hand die steeds weer allerlei aspecten van de toekomst behandelen. En iedere keer weer staat hij volop in de schijnwerpers, wat zeker heel veel dollartekens oplevert. Is het niet in de ogen, dan toch in elk geval op de uitgaande facturen en de inkomende bankafschriften. Aandacht, geld, erkenning, (terechte) voldoening, nieuwe energie, een volgend boek ... steeds weer opnieuw. Deze permatrend is door Bakas nog niet in kaart gebracht. Een trend op individueel niveau, een echte microtrend.

boek: Microtrends van Adjiedj Bakas
Wikipedia over crowdsourcing

Israël en Hamas: woestijn wordt moeras

2009-01-19T04:50:00.000+01:00

Wederzijdse bombardementen. Wanhoop en woede. Tanks. En vooral heel veel gewonden die door ambulances worden afgevoerd. Dat is wat we zien van het escalerende conflict in Gaza. Minder goed zichtbaar zijn de wurggreep waarin Gaza wordt gehouden (politiek, economisch, militair, cultureel) en de ontreddering na het neerkomen van een raket in Israël. We zien ook weinig van de vredelievende initiatieven aan beide kanten. En we komen evenmin te weten hoe mensen het volhouden om te leven in een situatie van permanente dreiging.

Overeenkomsten tussen conflictpartijen
Het prikkelende van conflicten tussen landen is dat de standpunten aan beide kanten heel divers kunnen zijn. Ondanks de behoefte aan eenheid, bestaan er interne meningsverschillen over de gewenste aanpak. En dat terwijl de posities van de beide partijen opvallend veel overeenkomsten vertonen! Aan beide kanten leven vurige behoeftes aan vrede en aan beide kanten bestaan daar sterke bezwaren tegen. Beide partijen zijn het erover eens dat de ander escalerende stappen zet en dat de eigen acties passende maatregelen vormen daartegen.

Eigen rechtvaardiging
De extreme elementen aan beide kanten het eens over iets heel belangrijks: het doen van een concessie moet ten koste van alles moet worden vermeden omdat dit gelijk staat aan capitulatie. En aan beide kanten wordt permanent gezocht naar rechtvaardiging van het eigen optreden, zelfs als dat volkomen uit de hand is gelopen. Bij dit conflict is er nog een opmerkelijke overeenkomst: de rechtvaardiging die van Palestijnse kant wordt gehoord voor het gebruik van geweld, deed mij wel eens denken aan de wijze waarop Joden die de verschrikkingen van de Nazi’s beschrijven, ook als ze die niet zelf hebben meegemaakt.

Geen 'eisen'
En het is juist die rechtvaardiging die dan weer aanknopingspunten biedt. Behoefte aan rechtvaardiging is volstrekt natuurlijk, normaal en reëel. Door begrip te tonen voor de rechtvaardiging van een conflictpartij, kun je goodwill verkrijgen die ervoor zorgt dat zo’n partij bereid is naar een verzoek te luisteren. Zo’n verzoek heeft natuurlijk pas zin als er een verstandhouding is bereikt en dan nog moet het met tact worden gedaan. Ik zal bijvoorbeeld geen petities ondertekenen die iets ‘eisen’. Ik zal dus niet eisen van Israël dat het stopt met het overhoop schieten van kinderen of het saboteren van de economie in Gaza. Noch zal ik eisen van Hamas dat het stopt met het afvuren van raketten als hagel en het gebruik van burgers als menselijk schild.

Verbittering of vrede?
Gevolg van geweld is dat de verhoudingen escaleren. Toenemende frustraties geven een steeds grotere verbittering en neiging tot wraak. Of ontstaat er juist steeds meer behoefte aan rust en vrede?

Woestijn wordt moeras
Israël is een land dat naast een geavanceerde wapenindustrie ook op andere terreinen voorop loopt. Het heeft een geraffineerd persbeleid ( zie bijvoorbeeld de onderstaande 10 regels) en het beschikt over technieken om woestijnen vruchtbaar te maken. Dat biedt nieuwe hoop.

Ik wens het midden oosten een wonder toe: de transformatie van woestijn tot moeras. Letterlijk (in fysiek opzicht) is dat al gerealiseerd, nu hoeft alleen nog de figuurlijke betekenis te worden waargemaakt.

Indymedia: Tien regels voor de westerse media bij de berichtgeving over Israël.
(deze regels werden voorgelezen door Thomas Lepeltak in het programma Business Class op RTL 7).

Gezocht: respectvolle verhouding M/V

2009-01-18T19:23:00.010+01:00

Op 9 februari is in Amsterdam het Godinnenspektakel. Op de website van dit evenement wordt in vriendelijke taal gesproken over de “derde emancipatiegolf” die voor vrouwen en mannen voordeel zal brengen. Toch zijn er bijna uitsluitend vrouwelijke sprekers en er is korting voor studerende moeders. Blijkbaar wordt weinig verwacht van ervaringsdeskundigheid van vaders die zonder partner kun kinderen opvoeden, terwijl juist zij een prima bondgenoot zouden kunnen zijn. Ik heb de indruk dat het zoals gewoonlijk vooral gaat over wat mannen hadden moeten doen of zouden moeten doen en niet over wat vrouwen kunnen doen of willen doen.

Mannen kunnen winnen
Wel zie ik sporen van vernieuwing. Dat mannen veel te winnen hebben bij emancipatie denk ik al heel lang, maar ik hoor nu voor het eerst dat er Godinnen bestaan die het daarmee eens zijn. Tot nu toe heb ik namens het feminisme bijna uitsluitend de volgende redenering gehoord als het ging over de positie van mannen:

"emancipatie gaat over macht"
"mannen moeten macht afstaan"
"dat willen ze niet"
"dus zijn ze tegen emancipatie"
"dat kan (uitsluitend) worden veranderd door mannen te minachten en te beschuldigen"
"als dit niet helpt constateren we dat mannen onrechtvaardig en onhandelbaar zijn"
"we zijn daar woedend over"
"deze woede uiten we door het minachten en beschuldigen te intensiveren"
"we zeggen niet dat we kwaad zijn, we zeggen dat we vol empathie een dialoog met mannen proberen te voeren"
"en we zeggen dat dit niet lukt omdat mannen het niet kunnen of niet willen of gewoon niet doen"
"het maakt niet uit wat we zeggen, als het maar verwijtend is"
"zolang mannen het verwijt niet tegenspreken, is het waar"
"mocht een man wel reageren, dan maken we hem een nieuw verwijt, net zo lang tot hij zijn mond houdt"
"wie verlegen zit om verwijten, hoeft alleen maar te zeggen dat mannen helaas mannelijk zijn, dus: dom, gewelddadig, egoïstisch, onvolwassen, seksbelust kortzichtig, ongevoelig, niet-communicatief, onnadenkend en/of ontrouw".

Emotioneel kwetsbaar
Doordat mannen zich hier nauwelijks tegen verweren, laten ze toe dat de verwijten steeds scherper worden. Mannen zijn zich meestal niet bewust van deze boodschappen, omdat ze de impliciete signalen niet goed weten te interpreteren. En als de boodschap wel doordringt, worstelen ze met hun houding. Ze voelen zich emotioneel kwetsbaar en ze weten dat ze daarbij niet zo stevig in hun schoenen staan.

Touwtrekken
Zo ontaardt de verhouding tussen mannen en vrouwen in een partij touwtrekken. Waarbij vooral aan één kant word getrokken met de hakken stevig in het zand. Er komt geen dialoog op gang en dus worden de voordelen van emancipatie voor mannen en vrouwen niet duidelijk:

emancipatie is primair een proces van persoonlijke groei
mannen kunnen ervan genieten om voor kinderen te zorgen
ze kunnen dat ook heel goed (dat schijnen alleen onderzoekers te weten)
voor het verdelen van huishoudelijke klussen kan best een eerlijke oplossing worden gevonden, als daarbij ook de taken worden meegerekend die traditioneel aan mannen worden overgelaten
ditzelfde geldt voor andere vraagstukken die terecht door het feminisme zijn aangezwengeld, zoals arbeidsvoorwaarden (salaris en loopbaanperspectief) en maatschappelijke waardering voor waarden en activiteiten die traditioneel vrouwelijk zijn.

Goden en godinnen
Positief is dat duidelijk wordt dat mannen voordeel hebben bij emancipatie . Daarnaast is het fijn om te weten dat ik als man welkom ben op het Godinnenspektakel, maar ik reken mijzelf niet tot de godinnen. En ik behoor volgens de organisatoren evenmin tot de goden, anders zouden ze een andere titel voor de bijeenkomst hebben bedacht. Door erbij te zijn zou ik aanvaarden dat ik tot het voetvolk behoor, dat is een beetje vervelend want ik wil graag gelijkwaardig zijn (wat het feminisme officieel ook nastreeft).

Godenspektakel
Ik ben trouwens benieuwd wat er zou gebeuren als mannen op het idee komen om een Godenspektakel te organiseren, waar vrouwen welkom zijn. Zouden ze komen? Ik denk het niet, ik denk dat er een storm van protest opsteekt. ‘Dit is het zoveelste bewijs dat mannen overmoedig, machtsbelust en oppervlakkig zijn.’

Excuusguus
Er is een mannelijke spreker, maar ik denk dat die het risico loopt in de rol te worden gedrukt van Excuusguus. Ik denk dat het ondanks alle goede bedoelingen weer zo’n manifestatie wordt waarin veel over mannen gepraat wordt, maar niet met mannen. En ik heb niet het gevoel dat ik daar wat aan heb of dat anderen (M/V) er iets mee opschieten als ik luister of een bijdrage lever.

website Godinnenspektakel
website Hein Pragt, met prachtige observaties over de verschillen M-V

Lang leve Ad Bos

2008-12-06T05:32:00.004+01:00

Het NOS-journaal toont vandaag hoe het Ad Bos is vergaan, op de dag van zijn vrijspraak. Eerst nog even wat eten, dan op weg naar het Paleis van Justitie in Den Haag, waar de camera niet in de rechtszaal mag, bij de uitspraak van het Gerechtshof. Opgewekt reageert hij na afloop op de vrijspraak.

Van berusting naar apathie
Maar hij ziet er niet meer zo goed uit. Zijn gezicht is dikker en vooral matter geworden. Altijd heb ik een twinkeling in zijn ogen gezien, een soort van verwondering over wat hem is overkomen, die werd vermengd met berusting. Nu lijkt het alsof de berusting de overhand heeft gekregen en is ontaard in een soort apathie.

Ambtelijke machine
Hij zegt nog altijd trots te zijn op wat hij heeft gedaan. Maar zijn ogen spreken een andere taal, hier staat een gebroken man, de ambtelijke machine heeft hem klein gekregen. Al weet hij het zelf nog niet. En al blijf ik hopen dat ik het niet goed gezien heb, ik gun deze man een grote dosis levensplezier.

Oltmans en Hirsi Ali
Wat die ambtelijke machine bewoog, is niet rationeel te begrijpen. Er zijn in de loop der tijd nog meer voorbeelden geweest van figuren die door het brengen van een ongewenste boodschap in het nauw kwamen. Zoals Willem Oltmans, die door zijn opvattingen over Nieuw Guinea door toenmalig minister Luns in de ban werd gedaan en pas na vele, vele jaren procederen acht miljoen schadevergoeding kreeg. Ayaan Hirsi Ali maakte furore, maar conformeerde zich niet aan het politieke systeem en toen bleek dat ze had gelogen over haar echte naam, werd dat een stok om de hond te slaan.

Oprecht en onterecht
En er is nog een recent voorbeeld. De opvattingen van Geert Wilders over de islam, zijn destructief en gebaseerd op onterechte angst. Maar ik ervaar zijn motieven als oprecht, in tegenstelling tot degenen in het politieke establishment die weliswaar reële opvattingen over de islam hebben, maar die Wilders proberen klein te krijgen, ten koste van alles. Bij hen heeft hij zich door zijn litanie onmogelijk gemaakt, met als gevolg dat hij in een veel te laat stadium werd beveiligd. Het is goed afgelopen, maar de taferelen die zich aftekenden rond de weigering van het kabinet Balkenende III om adequate maatregelen te nemen, waren even zorgwekkend als treurig. De indruk ontstaat dat er niets is geleerd van de gang van zaken rond Pim Fortuyn.

Onecht en onrecht
En dan is er, naast vele andere klokkenluiders zoals Fred Spijkers en Paul Schaap, dus nog Ad Bos. De man die vele keren zijn nek uitstak en misdrijven aan de kaak stelde. De man die de Nederlandse staat miljarden euro's bespaarde voor bouwprojecten toen hij de meerkosten wegens concurrentievervalsing werden uitgebannen. De man die aanvankelijk door Justitie niet werd gehoord, ook al stapelden de bewijzen zich op. De man die vervolgens wel door Justitie werd gehoord als getuige, waarna hij tot verdachte werd gebombardeerd en zijn verklaring tegen hem werd gebruikt. De man die uit armoede in een camper woont omdat geen enkele werkgever of politicus de moed heeft hem in dienst te nemen, al staan zijn integriteit en maatschappelijke loyaliteit buiten kijf.

Fooi als dank
Ik ben niet in de positie dat ik hem in dienst kan nemen. Als ik geld had zou ik een donatie doen, maar ik weet niet waar ik dat geld naartoe kan sturen. Wat ik wel kan doen is Ad Bos publiekelijk steunen, het is jammer dat dit niet massaal gebeurt. Als de Nederlandse bevolking een kanaal heeft om te laten zien dat ze hem dankbaar is en achter hem staat, zou hem ongetwijfeld goed doen. Dat is misschien wel belangrijker dan de vele miljoenen aan schadevergoeding die hij, net als Oltmans, uiteindelijk wel zal krijgen. Als een fooi voor al het geld dat de staat heeft bespaard dankzij zijn moed.

Les voor de politiek
En er is nog een belangrijk effect te verwachten van deze publieke steun. De politiek leert dat de burgers van Nederland dit niet pikken. Eeuwen geleden was het een gewoonte van autoritaire heersers om brengers van een ongewenste boodschap te vermoorden. In een democratie mag zoiets niet getolereerd worden. De politieke cultuur om dergelijke signalen te ontkennen als zijnde ongewenst, moet veranderen. Het zou de politiek sieren als ze dankbaar zijn dat burgers moed, daadkracht en kennis gebruiken om het bestuur van de samenleving beter, efficiënter en rechtvaardiger te maken.
______________
Naschrift 23 juli 2010
Vanavond was in het tv-programma 1Vandaag een uitgebreide reportage over Ad Bos. Ik zie nu nog steeds een soort verbijsterde berusting in zijn ogen, maar toch ook (weer) minzame verwondering en relativeringsvermogen. Zelfs nu de Hoge Raad heeft besloten dat Bos toch weer kan worden vervolgd. Hij blijft er rustig onder. Ik merk dat mijn bewondering voor hem steeds groter wordt. Er komt een nieuw blog over hem, dat is zeker.

Enkele websites over klokkenluiders:
Klokkenluider Online
SDN over klokkenluiders
Tips voor klokkenluiders van FNV
Klokkenluider.tv, website van het tv-programma Zembla (met een speciale pagina met namen van bekende klokkenluiders)

Visie en ondernemerschap - voortraject van de Vlerick Award

2008-11-20T18:50:00.002+01:00

04.00u Vertrek uit Rotterdam
Vroeg op weg met Ton Kuik, deskundige op het gebied van besluitvorming. Hij levert de technische ondersteuning bij de verkiezing van de winnaar van de Vlerick Award voor ondernemerschap. Ik ben er vandaag bij als verslaggever.

06.45u Hemelse sfeer
De auto staat stil voor de poort van Vlerick Management School in Gent. Terwijl we uitladen piept een tram door de Vlaanderenstraat, in de richting van het monumentale stadhuis. De duisternis achter de omliggende gebouwen maakt langzaam plaats voor een blauwe gloed. Het belooft een heldere dag te worden.

07.05u Vormen tekenen zich af
We installeren de apparatuur in de kapel van dit voormalige seminarie. Het middenschip wordt gemarkeerd door vier pilaren van waarop vier heiligen neerkijken op het gewoel. In het midden van dat vierkant staat een even vierkante tafel. Niettemin zal daaraan een rondetafelgesprek plaatsvinden tussen drie hoogleraren, onder leiding van Frederic Delaplace van De Tijd en ondersteund door Ton Kuik van Bizi Producties. Perfect rond is wel de rails die wordt aangelegd om de tafel heen, waarop een cameraman zal rijden die het gesprek filmt. Dit gebeurt door audiovisueel bedrijf AcTVty.

7.15u Checks en kabels
Vijf mensen van AcTVty zijn vol in de weer met de aanleg van apparatuur. Ton Kuik installeert zijn pc’s met stemsoftware. Alle knopjes, metertjes, led’s en kabels worden verbonden, bekeken en gecheckt. Het parket op de vloer wordt tegen krassen beschermd met kleine stukjes tapijt onder de dwarsliggers van de rails. Niemand merkt dat enkele meters hoger, het orgel van de kapel een stilteconcert geeft. Zes koppen koffie op tafel stonden al enige tijd hun sfeervolle geur te verspreiden. Langzaam ontstaat het besef dat ze er vooral staan om opgedronken te worden.

7.20u Geur en kleur
Glas-in-loodramen met prachtige kleuren en boogjes bovenaan, laten steeds meer licht door. De koffie is op, er wordt weer druk gesjouwd. Wat niet functioneel is, wordt uit het zicht geplaatst: de opnames mogen geen storende elementen bevatten. Zo worden in een hoek twee biechtstoelen benut voor het verbergen van tassen en jassen. De heiligen in het middenschip, zien minzaam toe op het gedrang. Alsof ze in afwachting zijn van de hoogleraren ... alsof die bij hen te biecht zullen gaan.

8.00u Discussie
De vier heiligen in het middenschip van de kapel hebben al tweeduizend jaar een missie en dat geldt tegenwoordig ook voor ondernemers. Zeker de vier ondernemers die nu genomineerd zijn, anders zouden ze geen hoge ogen gooien bij de Vlerick Award 2008. “Het succes van een bedrijf mag niet alleen niet worden afgemeten aan de aandeelhouderswaarde, ook de andere stakeholders mogen daarover oordelen en uiteindelijk de samenleving als geheel”, zegt Hans Crijns. “Ondernemerschap is nodig om bedrijven tot groei te brengen en de samenleving tot bloei. Ondernemers zien kansen, terwijl managers vooral goed zijn in het efficiënt beheren van resources en leiders een team weten te inspireren. Deze vier genomineerde beschikken over een zeldzame combinatie van zowel ondernemerschap als management en leiderschap.”

Marion Debruyne ziet ondernemerschap vooral in gedrevenheid en het kunnen omgaan met continue verandering: “Een oorspronkelijk idee moet steeds aangepast worden aan een nieuwe realiteit. Om een bedrijf groot te maken moet je manager, ondernemer én leider zijn.”

“Alle genomineerden opereren in markten waar kleine verschillen aan input uiteindelijk een groot verschil in resultaat uitmaken”, vult Dirk Buyens aan. “Het motiveren van mensen lukt niet door een goede baas te zijn, maar primair door ze te betrekken bij een goede zaak.”

10.30u Voorbereiding
Na afloop van het rondetafelgesprek bespreekt de organisatie van de Vlerick Award 2008 de laatste voorbereidingen van de uitreiking op 12 april. Aan tafel: Frederik Delaplace van De Tijd, Martine Dykmans van Vlerick Alumni, Abe Wouters en Els Dekoninck van AcTVty plus Ton Kuik van Bizi Producties. Alles wijst erop dat het een spannende bijeenkomst gaat worden. Nadat eerder een publieksjury via internet over de genomineerden heeft geoordeeld, deed een vakjury dat. En uiteindelijk beslist de zaal mee via draadloze stemkastjes.

Het is van belang dat de genomineerden een krachtig profiel krijgen. Dit wordt onder meer gestimuleerd door ze tegelijk met de zaal te laten stemmen over een aantal stellingen. Ze nemen dus al een standpunt in voordat de uitslag van de zaalstemming bekend is en zullen daarna in de gelegenheid worden gesteld hun mening te geven over de stellingen. Deze worden ondergebracht in dilemma’s, zodat er heldere keuzes uit komen.

De voorbereiding gebeurt tot in de puntjes ... de puntjes op de i. Soms zelfs letterlijk: de formulering van iedere stelling moet duidelijk zijn en aanzetten tot discussie. De uitslagen van de stemmingen moeten snel beschikbaar komen, zodat de zaal geboeid blijft. Frederik Delaplace is als journalist weliswaar gewend vragen te stellen en discussies te leiden, maar hij moet als presentator in staat gesteld worden het overzicht te behouden in de wirwar van informatie die over de zaal heen komt.

De stellingen worden voorgelezen en geprojecteerd op een groot scherm. De ervaring leert dat het lezen daarvan ongeveer tien seconden duurt, dan is nog minstens twintig seconden nodig voordat alle stemmen zijn uitgebracht. Om deze tijd te overbruggen wordt besloten tot het spelen van een muziekje dat langzaam zachter wordt bij het sluiten van de stemming. Omdat bij de Vlerick Award nog geen ervaring is opgedaan met interactief stemmen, pleit Ton Kuik verder voor anticipatie op onverwachte verwikkelingen. Hij heeft bijvoorbeeld in eerdere bijeenkomsten meegemaakt dat sprake was van meerdere winnaars met een gelijke score.

17u Zeezicht
De laatste etappe van de dag is Kursaal Oostende, waar de uitreiking plaatsvindt op 12 april. Die avond zullen de duizend beste plaatsen in de zaal worden bezet door Alumni van Vlerick en andere aanwezigen. Maar het is nog lang niet zover. Door een labyrinth van gangen komen we uit bij het podium. Een team van wel tien inspiciënten is bezig het toneel in te richten voor een uitvoering door een beroemd flamencogezelschap.

Er beweegt van alles op en rond het podium. Lampen draaien als robotarmen in allerlei richtingen. Stellages worden aangebracht, decordoeken opgehangen, instructies geroepen. De zaal toont een pad dat schuin naar boven meandert, langs een spoor van groene ledlampjes in de vloer. Wie vanaf het balkon naar het podium kijkt, ziet een nog incompleet decor, daarboven een balustrade met ramen en daarachter de Noordzee. Kursaal ligt dus pal aan de kust in deze badplaats. Dat kan niet ver zijn van de plek waar binnenkort de as van de onlangs overleden Hugo Claus wordt verstrooid.

Maar plaats voor poëzie en tragiek is er niet. Bij het testen van de stemkastjes ontstaan problemen. Een laptop-pc meldt de aanwezigheid van maarliefst negen draadloze accesspoints. De meeste daarvan dienen voor dataverkeer van wifibezitters en een enkele voor het bestelsysteem van de horeca in het pand. Het kan zijn dat ook het drukke radioverkeer in de nabijgelegen haven roet in de ether gooit. Zeker is wel dat op de avond van de uitreiking (een zaterdag) de storing niet erger zal zijn dan op dit moment. Alle types stemkastjes worden uitgetest vanaf diverse plekken in de zaal, ze zijn gelukkig niet allemaal onderhevig aan de draadloze kakofonie. Abe Wouters en Ton Kuik bespreken welke types goed functioneren.

Het is tijd voor vertrek. Nog even een blik op de zee. Boven de groen golvende horizon hangen grote plukken blauw. Het is winderig en bepaald niet warm. Maar de hemel, die zich al heel vroeg openbaarde, heeft stand gehouden en zorgt nog steeds voor een helder zicht. We kijken terug op een vermoeiende dag en vooruit naar een veelbelovende uitreiking.

Ton Kuik (Bizi Producties)
Vlerick Award

(deze Robservatie is geschreven in april 2008)

Bedankt, George W.

2008-11-18T01:56:00.000+01:00

Wat krijgt je als je Saddam Hoessein optelt bij Osama bin Laden? Volgens George W. Bush is de uitkomst zo ongeveer het stuur waarmee de as van het kwaad wordt bediend.

Zware beschuldigingen
Maar als je gewoon de klanken samenvoegt, dan zou de uitkomst kunnen zijn: Barack Hussein Obama. Hoe is het mogelijk dat iemand met deze naam president van de VS wordt? Terwijl hij wordt bestookt met beschuldigingen als zou hij een 'terroristenvriend' zijn, een socialist en een moslim. Er zijn heel wat Amerikanen voor wie het niet uitmaakt welke van deze drie klopt, het is allemaal even erg. De beschuldiging dat hij niet eens het Amerikaanse staatsburgerschap bezit komt volgens Wikipedia van een partijgenoot die de kanditatuur van Hillary Clinton steunde.

Dit alles is door de realiteit terzijde geschoven. Obama krijgt nu de kans zich waar te maken en beschuldigingen te ontzenuwen.

Reagan en Rove
Ik zeg niet dat Osama bin Laden en Saddam Houssein er hoge ethische standaarden op na houden, maar het was al veel eerder duidelijk geworden dat ze niet samen een 'as van het kwaad' vormden. Ze hadden grote religieuze meningsverschillen, ze zaten dus niet auto's die dezelfde kant op reden, laat staan dat de assen met elkaar verbonden waren. De uitdrukking kwam trouwens van Karl Rove, de spindocter van Bush, wat twijfels voedde over het waarheidsgehalte . Zoals Ronald Reagan de uitdrukking 'evil empire' (de Sovjet Unie) nodig had om draagvlak te scheppen voor zijn defensiebeleid, zo had vader Bush de eerste golfoorlog nodig en zo had zijn zoon voor de wielen van het kwaad een as nodig die door Rove was (uit)gevonden.

Groter dan Kennedy
Daags na de verkiezingen besprak ik met kameraad Karel, waarmee ik regelmatig de wereldproblemen oplos, hoe de overwinning van Obama te verklaren was. We vergeleken hem met Kennedy. Toen zei een van ons 'hij is groter dan Kennedy' en de ander beaamde dat. Maar is dat genoeg voor de overwinning, bij een Amerikaans volk waar grote weerstanden bestaan tegen alles wat zelfs maar riekt naar progressief, zwart of islamitische komaf?

Te danken aan wanbeleid
McCain heeft fouten gemaakt in zijn campagne, terwijl die van Obama zo goed als feilloos verliep. Maar ik denk dat de overwinning bovenal is te danken aan George W. Bush. Door zijn beschamende optredens en doldwaze maatregelen werd de roep om verandering tot enorme hoogte opgestuwd. Voor wie nog twijfelde, gaf hij dit najaar het laatste zetje door het verwaarlozen van de economische recessie. Zonder dit wanbeleid was het Obama niet gelukt.

Armoede politiek gecorrigeerd

2008-10-10T17:14:00.000+02:00

Armoede is onrecht! Dat is een favoriete uitspraak van politici, kerkleiders, en anderen die zich laten voorstaan op hoge ethische principes. Van de katholieke Hugo Chavez tot de islamitische Ghaddafi en de nog resterende lieden met sympathie voor de praktijken van regimes in het voormalige Oostblok. Plus een grote massa aan goedwillenden daar tussenin.

Goed bedoeld
Het is heel politiek correct om armoede onrechtvaardig te noemen. Als je er van de buitenkant tegenaan kijkt kan dat heel positief bedoeld zijn, het is in elk geval beter dan roepen dat armoede niet bestaat. Maar als je er zelf in zit, dan is het gewoon akelig. Je moet het hoofd boven water houden, de eindjes aan elkaar knopen. Niet je verstand op nul en je blik op oneindig, maar te midden van alle onzekerheid en dreigende paniek, je verstand paraat houden en je blik richten op morgen. Of alleen op vandaag, zodat je tenminste wat te eten hebt. En tegelijk je tanden op elkaar zetten om de moed erin te houden, terwijl je weet dat de realiteit niet moedgevend is. Vechten voor je leven, terwijl je weet dat je kwetsbaar bent. Met je rug tegen de muur (fysiek en emotioneel) speel je een soort simultaan schaakpartij, op leven en dood.

Armoede als eigen ervaring
Schrijven over armoede ter gelegenheid van Blog Action Day is een goede zaak. Maar degenen die schrijven zijn niet degenen die armoede aan den lijve ondervinden, anders hebben ze vermoedelijk geen pc en tijd om een blog te schrijven. Ze kunnen dus heel veilig en politiek correct hun terechte verontwaardiging bezingen.

Van mij mag Blog Action Day volgend jaar weer armoede als thema hebben. Maar dan beschreven vanuit het perspectief van degenen die armoede ondervinden. Want ook al zullen sommigen (velen) niet in staat zijn hun eigen bericht op internet te plaatsen, dat is nog geen reden om ze niet aan het woord te laten. Als ik mee doe, beloof ik een iemand die armoede heeft te adopteren, al is het maar voor één dag.

Vragen voor een interview
Ik spoor hem/haar op en maak een afspraak te voor de bewuste dag. Stel hij heet Charlie, ik vraag hem:

wat heb je meegemaakt de afgelopen 24 uur?
hoe voel je je?
heb je te eten en te drinken de komende 24 uur en wat hoop je in die tijd te doen?
wat zijn je dromen voor de toekomst?

Tussen Rotterdam en Nairobi
Ik verwerk dat tot een tekst voor een blog. Of ik regel een toetsenbord waarop Charlie dat zelf intikt. Ik maak een foto van hem en plaats het geheel op een speciale website die voor deze dag is opgezet.

Die website gaat een pracht van een mozaïek vertonen. Een bewoner van een slum in Nairobi staat tussen een dakloze uit Rotterdam en een aan lager wal geraakte alcoholist in een Russisch dorpje. Dankzij degenen die hun ervaringen melden en degenen die dat indien gewenst faciliteren met wat technische en verbale ondersteuning. Ik weet zeker dat het een verzameling wordt met pracht en kracht, kleur en geur, passie en compassie.

Minder vrijblijvend
Daar wordt de wereld rijker van. Wie vroeger met een boog om signalen van armoede heen liep, maakt die boog misschien wat kleiner en wie tot nu toe armoede als onrecht affichereerde, doet dat hopelijk wat minder ´makkelijk´. Misschien ook, door al die groeiende inzichten, onstaat er behoefte aan beter beleid en handelt de politiek .... correct, door woorden om te zetten in daden.

Dubbelganger doordringt pantser

2008-10-09T03:25:00.000+02:00

“Nederland is een verkeersplein aan de Noorzee”, zei Hans Dorrestein. “En de pizzakoeriers rijden zo hard dat ze eerder koud zijn dan de pizza’s.” Toen was verkeersveiligheid nog een van de voornaamste problemen, tegenwoordig gaat het alsmaar over veiligheid tegen aanslagen. Sinds de moord op Fortuyn rijden politici in gepantserde wagens.

Armgebaar wekt woede
Toch is dat niet waar, merk ik op een soort subplein. Via het Jaarbeursplein in Utrecht, ben ik op weg naar het station. Een studente met een fiets kruist mijn pad, ik laat haar voorgaan met een armgebaar en word ingehaald door een bozig kijkende heer. Blijkbaar neemt hij me kwalijk dat hij heeft moeten inhouden. Zodra ik hem aankijk wendt hij zijn blik weer af en loopt ietwat in elkaar gedoken verder.

Grote gelijkenis
De kop staat ergens op mijn netvlies. Waar ken ik die van? Donker haar met scheiding in het midden, krachtige ogen onder borstels van wenkbrauwen, achter een metalen bril. Zou dit werkelijk Maxime Verhagen kunnen zijn, onze minister van Buitenlandse Zaken? De gelijkenis is overweldigend.

Soeplesse in een sportjas
Hij heeft een rap tempo, ondanks de schichtig opgetrokken schouders. Soepel zwaaiend met zijn bovenlijf beklimt hij de trap, ik sta op de volle roltrap. Niemand om me heen heeft in de gaten dat de man daarboven met de rode sportjas, een bekendheid is. Er steken weliswaar zwarte broekspijpen onderuit, voorzien van een scherpe vouw, maar die felrode kleur trekt alle aandacht. Als ik boven ben is er niets meer van hem te zien.

In het wild lopend
In de stationshal zie ik hem bij een snackbalie. Zou hij van pizza houden of patat? Even later loopt hij weer zwaaiend met zijn romp, door naar zijn trein. Nederland is meer dan een verkeersplein, het heeft een station. Het is eigenlijk een dorp. Waar in het buitenland politici zwaar worden bewaakt, lopen ze hier in het wild rond.

Tenzij dit niet onze minister was. Maar dan kan hij zich heel gemakkelijk voor hem uitgeven. Dat is een veiligheidsprobleem waartegen gepantserde wagens niet bestand zijn.

Versieren van vrouwen - feest voor feministes

2008-09-22T01:06:00.003+02:00

“Als vrouwen altijd hadden gewacht op het initiatief van een man, dan waren we nu ongeveer uitgestorven.” Deze uitspraak van filmster Brigitte Bardot komt in me op tijdens de Real Man Conference, vandaag in de RAI. Volgens de organisatoren de eerste keer ter wereld dat een congreszaal is afgehuurd voor het onderwerp: hoe versier je een vrouw?

Allerlei emoties
Versieren is een veelbesproken en tegelijk heel beladen onderwerp. Omdat mannen diverse keren per minuut aan seks denken (net als vrouwen, schijnt het), maar ook omdat er behalve het genot van seks nogal wat andere emoties omheen zwermen. Angst voor de pijn en de woede die gepaard gaan met afwijzing. De vraag of je zelf met de ander verder wilt. Verlangen naar plezier, de behoefte om de ander ter wille te zijn en toch je eigenheid te bewaren.

Dromerige ogen
Je zou verwachten dat er machotypes rondlopen: dure kleren, koude lach, harde ogen en zelfgenoegzame prietpraat. Maar daar is niets van te zien, zelfs bij de sprekers. Die betitelen zich als pick-up artists, blijkbaar omdat ze het oppikken van vrouwen als een kunst ervaren. Uit de verhalen blijkt dat er heel wat vrouwen zijn die het een eer vinden om hierbij als kunstobject te fungeren. Ook de deelnemers lijken artistiek ingesteld, ik heb onder mannen nog nooit zo’n hoog percentage dromerige ogen gezien. Misschien ook wel heel logisch: om voor een groot gezelschap te erkennen dat je qua versierkunst nog wat stappen vooruit wilt zetten, moet je kwetsbaar kunnen zijn.

Loser en manipulator
Er zijn ook vrouwen in het publiek, de meeste fris en jong, in gezelschap van een partner. Sommige kun je horen lachen bij het uitleggen van de trucs die in hun richting zullen worden uitgehaald. Er is ook een vrouw die een spreker in het nauw drijft: ze roept dat Tijn van Ewijk een manipulator is, een loser. Ze werpt zichzelf op als deskundige voor de mannen die willen leren een vrouw te versieren.

Te grazen genomen
Het raakt me dat juist deze spreker te grazen wordt genomen. Waar anderen vooral tips en trucs noemen, vertelt Van Ewijk met veel voorbeelden dat je een vrouw niet kunt versieren zonder authentiek respect. Eigenlijk heb ik dat al heel vaak meegemaakt: juist de mannen die in woord en daad uiting geven aan respect voor vrouwen, worden door hen het zwaarst onder vuur genomen.

Confronterende boodschap
De boodschap die Van Ewijk brengt is blijkbaar niet helemaal welkom. Eigenlijk wel logisch: het is voor een vrouw niet moeilijk om vat te krijgen op de trucs van mannen, maar als een man respect voor haar heeft, komt de vraag op of zij dat ook voor hem heeft. Dat kan een confronterende vraag zijn, zeker voor vrouwen die ervan uitgaan dat ze complimenten kunnen eisen in ruil waarvoor ze gewend zijn een stroom aan verwijten te spuien.

Boze bitch
“Als je een vrouw op een natuurlijke manier benadert, heeft ze geen behoefte zich als bitch te gedragen”, zegt Van Ewijk. Maar dat is toch niet waar, gelet op deze confrontatie. Misschien bedoelt hij: “Als een vrouw zich dan nog als bitch gedraagt, kun je haar vrolijk gedag zeggen.” In elk geval ontzenuwt hij vrolijk een aantal mythes, althans hij zegt met cijfers te kunnen aantonen dat vrouwen niet slechter betaald worden dan mannen, dat ze niet meer in het huis doen en dat ze niet vaker dan mannen slachtoffer zijn van huiselijk geweld. De zware kritiek die vanuit het feminisme op mannen wordt geleverd, verdient nader onderzoek.

Bange ballen
Het probleem van mannen is volgens Van Ewijk dat ze geen ballen meer hebben. Die raakten ze kwijt toen ze verliefd werden op hun moeder en vervolgens op de kleuterjuf. “We leerden aardig, lief en braaf te zijn. Als je vraagt aan je moeder of je je ballen terug mag, zal ze zeggen ‘natuurlijk jongen, als je maar gezond eet, eerst netjes je handen wast en vooral je kamer opruimt’. Daar komen we niet verder mee, we moeten risico nemen, zoals mannen door de eeuwen heen altijd gedaan hebben. Doe iets waar je bang van bent, nadat je de risico’s hebt ingeschat. Primitieve volken hebben dat goed begrepen, daar worden mannen ritueel geïnitieerd nadat ze moed getoond hebben, zodat ze als volwassene een positie krijgen binnen (en voor) de stam.”

Ruimte voor risico
En daarmee komt de uitspraak van Bardot in een nieuw licht te staan. De mensheid zou ook uitsterven als mannen geen moed betonen. De risico’s daarvan worden groter, nu het feminisme voortschrijdt en een soort permanente initiatierite heeft geschapen die nooit wordt voltooid. Maar mannen kunnen zich daartegen wapenen omdat ze gewend zijn met risico’s om te gaan. Ruimte voor initiatief aan beide kanten bevestigt de gelijkwaardigheid van mannen en vrouwen. Een conclusie die zelfs feministes moet aanspreken. Zo heeft de Real Man Conference meer opgeleverd dan ik had gedacht.

Versiering
In 2009 is Dolle Mina al weer veertig jaar geleden, blijkbaar zijn we vooruit gegaan. Dat zijn twee redenen voor een feestje. Wie neemt het initiatief voor de versiering?

Zie verder

website van de Real Man Conference
organisator DatingDocters
op YouTube staan video-impressies
Masterflirt (Tijn van Ewijk)

Naschrift
Voor wie denkt dat ik een versierexpert ben: dat is niet het geval. Ik vind het een interessant onderwerp, maar ik ben er niet goed in.

Cramer en de subsidie aan Milieudefensie

2008-08-19T16:12:00.000+02:00

Minister Cramer van VROM wil de subsidie aan Milieudefensie terugdraaien. Ik hoop maar dat het niets anders is dan paniekvoetbal van een minister die ik ken als inhoudelijk zeer deskundig, verstandig en integer, maar die schijnt te kampen met een afnemende populariteit, wat in de poltitiek nu eenmaal kan leiden tot turbulentie. Het is ongetwijfeld goedbedoeld (een minister heeft natuurlijk wel wat draagvlak nodig), maar ondoordacht.

Kwijt of rijk
Zolang Cramer de kritiek op Milieudefensie niet hard onderbouwt, lijkt het allemaal een poging de werkgevers voor zich te winnen. Die zijn de milieubeweging liever kwijt dan rijk en uiten daarom harde beschuldigingen.

Verwondering
Eerder pleitte Frits Bolkestein, als fractievoorzitter van de VVD voor het afschaffen van de subsidie, onder meer omdat Milieudefensie gekant was tegen de uitbreiding van Schiphol. Het was toenmalig Schipholdirecteur Hans Smits die zijn verwondering hierover uitsprak. En het was senator Bierman van de eenmansfractie OSF die erop wees dat de overheid nog veel meer subsidie geeft aan organisaties die zelf nog veel meer geld hebben en die het overheidsbeleid nog veel feller bestrijden, zoals 'Nederland Distributieland'. Deze organisatie was indertijd berucht, mede door hun geslaagde pogingen om de Betuwelijn te afficheren als een milieuvriendelijk en economisch rendabel project. Dat bleek niet waargemaakt te worden.

Schade voor economie landschap en milieu
Het landschap rond de lijn is zwaar beschadigd, zonder dat er positieve milieueffecten zijn gerealiseerd. Dat komt onder meer omdat de lijn nog steeds nauwelijks gebruikt wordt. Dus de rentabiliteit is al helemaal ver te zoeken. Door geld weg te gooien is Nederland economisch achterop geraakt.

En waar Milieudefensie strijdt voor het milieu, dus het algemeen belang, doen deze clubs dat niet. Ze huren dure lobbyisten in die in achterkamertjes hun eenzijdige en soms maatschappelijk verwoestende werk doen.

Lichtpunt in de plannen
En daar zit gelijk een lichtpuntje in de plannen van Cramer. Als de regering consequent is worden ook dergelijjke subsidies stopgezet. Dat spaart een heleboel geld en het beleid wordt beter van kwaliteit (meer gericht op algemeen belang). Misschien is het dan ook wel reëel om de subsidie aan Milieudefensie te verminderen, zij hoeven geen tegenwicht meer te geven aan de eenzijdige werkgeverslobby want die is verdwenen. De realiteit van de milieuproblematiek is niet meer onderhevig aan getouwtrek in achterkamertjes, maar komt gewoon in beleidsnota's ter sprake. En dat schept weer nieuw perspectief voor het draagvlak dat nodig is voor ... een goed milieubeleid.